Scroll Top
reviews-zela-fykoura

Απόψεις: Ζέλα Φυκούρα

Το Πολυτεχνείο μάς έδωσε ένα παρελθόν και μια χώρα

Το φοιτητικό κίνημα και το Πολυτεχνείο μάς έδωσαν ένα παρελθόν και μια χώρα, που και τα δύο οφείλαμε να προστατέψουμε. Έφτιαξαν για εμάς ένα αναπόφευκτο σημείο αναφοράς, χρήσιμο για την περηφάνια, την ενοχή, τη σύγκριση, την ικανότητα να ζεις το συλλογικό. Με αυτό το πρότυπο αναμετριόμαστε, άλλοτε επιτυχημένα άλλοτε όχι, μέχρι σήμερα 50 χρόνια μετά. Κι είναι εκεί όπου συναντηθήκαμε ή χαθήκαμε τελικά. Όχι στο χθες, αλλά στις διαδηλώσεις και στα συνεργατικά κινήματα, στη διεθνή αλληλεγγύη, στις πολιτικές οργανώσεις, στα βιβλία που γράφτηκαν κι αυτά που διαβάζουμε, στις ταινίες που προτιμάμε, στις συζητήσεις που κάνουμε, στη θέση που παίρνουμε για τα μεγάλα γεγονότα που συνταράζουν τον κόσμο, και σίγουρα είναι σαν να βλεπόμαστε τις νύχτες που βλαστημάμε τις ειδήσεις στην  τηλεόραση.

Αν οι αναμνήσεις μας περιοριστούν στην συγκέντρωση  αρχειακού υλικού, τότε, συναγωνιστές, ανήκουμε στον κόσμο των πολλών ηρωικών φαντασμάτων της πατρίδας μας. Αν όμως τα καλύτερα στοιχεία της πολιτικής μας συνείδησης αποδειχθούν ζωντανά,  αν επιμείνουμε στον αγώνα για τη Δημοκρατία, αν στη φετινή πορεία του Πολυτεχνείου διατρανώσουμε την αλληλεγγύη μας στην Παλαιστίνη που δολοφονείται, που σε αυτήν εφαρμόζεται ένα άλλο είδος αναίσχυντου, χωρίς καν δικαιολογίες, πολέμου εξόντωσης, και σε αυτόν στοιχίζονται όλες οι δυτικές κυβερνήσεις, αν καταδικάσουμε για τη γενοκτονία το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και φωνάξουμε να φύγουν οι Βάσεις του Θανάτου που εμπλέκουν επικίνδυνα την χώρα μας, τότε είμαστε ακόμα εμείς, οι ίδιοι, αν και 50 χρόνια μετά, με την ψυχή μας ανοιχτή να ξηλώνεται στις ραφές για να χωρέσει κι άλλη αλήθεια, κι άλλη γενναιότητα κι άλλη δέσμευση.

Και γιατί όχι; Δεν νομίζω να έχουμε κάτι καλύτερο πια να κάνουμε. 

Το φοιτητικό κίνημα στη δικτατορία

Νομίζω ότι το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, ιδιαίτερα στην κορύφωσή του τη χρονιά του ΄73, ήταν πολλά πράγματα συγχρόνως.

Ήταν ένα ξεκαθάρισμα των βασικών στοιχείων του πολιτικού τοπίου. Ήταν το ξεμασκάρεμα των επιχειρημάτων της κυβέρνησης Μαρκεζίνη. Ήταν η αποκάλυψη του καθοριστικού ρόλου των Αμερικάνων στην στήριξη της δικτατορίας, ήταν η με κάθε τρόπο πληροφόρηση για το τι συμβαίνει ταυτόχρονα στο διεθνές κίνημα. Ήταν τότε που ο Τσε κι ο Χο Τσι Μινχ μπήκαν στο εικονοστάσι των αγίων μας.

Ήταν επιτέλους η αρχή της αντίστασης, της επανεκκίνησης μιας κοινωνίας λυγισμένης.  Ήταν η νέα δύναμη από τις σχολές που συμμετείχαν, ήταν οι συνελεύσεις που δημιουργούσαν έναν καινούργιο ελεύθερο χώρο συζήτησης και συλλογικής λήψης αποφάσεων.

Ήταν οι κουβέντες στην οικογένεια μέσα σε χιλιάδες σπίτια, ήταν η ανυποληψία των κρατικών μέσων ενημέρωσης και η χρήση της προκήρυξης, του συνθήματος στον τοίχο, ήταν η είδηση στόμα με στόμα, οι ανταποκρίσεις από τους σταθμούς του εξωτερικού. ΄Ηταν οι εκδοτικοί οίκοι που τολμούσαν, τα βιβλία που περνούσαν χέρι χέρι, οι μουσικές που νοηματοδοτούσαν την αντίσταση. Ήταν οι ταινίες από μόνες τους μια εξέγερση, χώροι συνάντησης τα θέατρα, οι κινηματογραφικές αίθουσες και τα γαλατάδικα στην Ομόνοια περιμένοντας τις πρωινές εφημερίδες. Ήταν ένα κίνημα που απλωνόταν.

 Ήταν το κυνηγητό από τους μπάτσους στους δρόμους, οι μικρές συγκεντρώσεις που σχηματίζονταν και διαλύονταν, οι εθνοτοπικοί σύλλογοι της ατέλειωτης πολιτικής συζήτησης, αυτό το παιχνιδιάρικο αλλά εξαιρετικά σοβαρό νεανικό θάρρος. 

Ήταν επίσης βία, καταστολή, φόβος, φυλακή, βασανιστήρια.

Αλλά πάνω απ’ όλα η χρονιά του ΄73 σήμαινε την έφοδο μιας γενιάς φοιτητών στην ίδια την κοινωνία τους, τον σεβασμό από τους γονείς τους, την ανακατάληψη της γειτονιάς, τις ματιές όλο σημασία, το χτύπημα στην πλάτη από αγνώστους, τα χαμόγελα αναγνώρισης, τις συζητήσεις στα λεωφορεία, το σπάσιμο των συνόρων, την ανακάλυψη της λαϊκής αλληλεγγύης, της ενότητας με στρώματα λαϊκά που μέχρι τότε υπήρχαν συντροφικά στο μυαλό μας αλλά τότε σταθήκαμε δίπλα δίπλα. 

Τα προηγούμενα χρόνια ήμασταν πολύ απασχολημένοι να επινοούμε τη ζωή μας σε επαναστατικά σκηνικά και να καβγαδίζουμε ατέλειωτα με τους γείτονες από το διπλανό κόμμα, με τη σέχτα της άλλης γωνίας. Συνήθεια που δεν την έχουμε καθόλου ξεχάσει. 

Αλλά ήταν μετά τη Νομική και τη Χιλή που την κλάψαμε σαν πατρίδα, στο Πολυτεχνείο, που φούσκωσαν οι δρόμοι λαό, που οι μανάδες στέκονταν απέξω φρουροί,  που ο κόσμος έφερνε τρόφιμα και τα λεωφορεία γυρνούσαν με τις προκηρύξεις και τα συνθήματα σε όλες τις γειτονιές, που οι μαθητές μπήκαν στο χορό και τα φροντιστήρια άδειασαν, που οι νέοι της επαρχίας κι οι άνεργοι που σύχναζαν στην Ομόνοια καβαλώντας μαδέρια από οικοδομές ενώθηκαν μαζί μας, που οι παλιοί αριστεροί κι οι οικοδόμοι παράστεκαν στη γωνία, που σάλπιζε ο σταθμός και εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος γέμισαν φίσκα τους δρόμους, να μην μπορείς να ανασάνεις απ΄τη χαρά, να μη σε νοιάζει αν ηττηθείς γιατί ήδη είχες κερδίσει, να μη σε νοιάζει αν θα μας σκοτώσουν όλους, γιατί το τώρα ήταν για πάντα.

Σήμερα η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Όχι μόνο στη χώρα μας αλλά σε όλο τον κόσμο. Το ξέρουμε καλά. 

Δεν νομίζω ότι μας παίρνει να μην προσπαθήσουμε ξανά, να μην συναντηθούμε ξανά στην πορεία του Πολυτεχνείου. Στο μέλλον μας θα χωρέσουν  όλοι οι παλιοί μας σύντροφοι.


Το 1973 η Ζέλα Φυκούρα ήταν φοιτήτρια του Οικονομικού της Νομικής.