Scroll Top
testimonials_apeiranthitou

Μαρτυρίες: Μιράντα Απειρανθίτου-Δρογκάρη

(Σύζυγος του Γιώργου Δρογκάρη, ενός από τους φοιτητές που “ανακρίθηκαν” στο ΚΕΒΟΠ από τον Νίκο Μαστοράκη)

Για μια περιβόητη συνέντευξη

Το 1973 ο Νίκος Μαστοράκης «ανακρίνει» τους συλληφθέντες φοιτητές για το Πολυτεχνείο. Η εκπομπή του Μαστοράκη στο ΚΕΒΟΠ δεν υπάρχει ολόκληρη. Υπάρχει μόνο ένα μικρό απόσπασμα που μπορείτε να δείτε σε βίντεο. Ψάξαμε αρκετά για υλικό για αυτή τη περιβόητη συνέντευξη-μαύρη σελίδα της ελληνικής δημοσιογραφίας και η πιο αναλυτική περιγραφή που βρήκαμε ήταν αυτή της Μιράντας Απειρανθίτου-Δρογκάρη, συζύγου ενός εκ των πρωταγωνιστών της συνέντευξης του Γιώργου Δρογκάρη, για το βιβλίο του Χάρη Μακρυγιώργου Το Χαμένο Τίμημα:*

Παρακολουθούμε με προσήλωση όλη την εκπομπή. Όλοι στηρίζουμε τις ελπίδες μας στο τι θα ειπωθεί. Ο Μαστοράκης έχει υποσχεθεί ότι η εκπομπή δεν θα λογοκριθεί και ότι ο καθένας θα είναι ελεύθερος να πει τη γνώμη του. Έχει ζητήσει εγγυήσεις ότι κανένας δεν θα έχει συνέπειες ότι και να πει. Αν μπορεί κανείς να τα πιστέψει όλα αυτά, τι εγγυήσεις μπορείς να περιμένεις από δικτάτορες;

Αρχίζουν οι ερωτήσεις. Καταλαβαίνεις πού το πάει: Αναρχικά στοιχεία που θέλουν απλά να ανατρέψουν την «έννομον τάξιν» χωρίς να προσφέρουν λύσεις, μη αφήνοντας άλλη επιλογή στην κυβέρνηση παρά την επέμβαση και παράλληλα απόσειση των ευθυνών της για τα τραγικά συμβάντα που ακολούθησαν.

Σε πρώτο πλάνο ένα παιδί με μαλλιά μαζεμένα σε κοτσιδάκι. Πολύ αναρχικό στερεότυπο για την εποχή! Όπως έμαθα αργότερα από τον Γιώργο, αυτό το παιδί –που είχε ένα τσιρότο πάνω απ’ το φρύδι γιατί είχε ξυλοδαρθεί– υποτίθεται ότι το έβαλε στη συζήτηση για να το ρωτήσει για τον τραυματισμό του και μόνο αυτό δεν το ρώτησε. Αντίθετα, επέμενε να τον ρωτά τι δουλειά είχε στο Πολυτεχνείο αφού δεν ήταν φοιτητής.

Και ξαφνικά στη συζήτηση όλα αλλάζουν. Αυτά τα παιδιά αρχίζουν να μιλάνε για αιτήματα πραγματικά, για προτάσεις. Ο λόγος στο Γιώργο Δρογκάρη:

Γιώργος: Θέλουμε κατάργηση των διαταγμάτων που μεταφέρουν τις φοιτητικές εκλογές μετά τις 15/2 –που είναι αδύνατον διότι έχουμε εξετάσεις– και δίνουν τους εκλογικούς καταλόγους σε μη εκλεγμένη επιτροπή, επίσης τα διατάγματα 93, το 69 περί πειθαρχικού, το 180 περί κυβερνητικού επιτρόπου, τα 720 και 1347 περί στρατεύσεως…

Εκεί ο Μαστοράκης ξαφνιάζεται. Δεν περίμενε τέτοιες απαντήσεις. Προσπαθεί να γυρίσει τη συζήτηση στα συνθήματα.

Μαστοράκης: Θα πρέπει να δεχθείτε ότι από κει και πέρα, τα συνθήματα που ακούστηκαν από το σταθμό του Πολυτεχνείου δεν ήταν μόνο φοιτητικά. Τα αιτήματα που ο κόσμος έμαθε δεν ήταν αυτά που μου εκθέτετε εσείς τώρα.

Γιώργος: Αυτά ήταν τα βασικά αιτήματα. Από κει και πέρα το να υπάρχει Μία δημοκρατική διοίκηση στο φοιτητικό χώρο συνεπάγεται περισσότερες ελευθερίες και στο γενικό χώρο.

Μαστοράκης: Ποιος τα έγραψε αυτά τα συνθήματα, γιατί με κάνετε να πιστεύω ότι οι φοιτητές δεν είχαν καμία σχέση με συνθήματα όπως «λαοκρατία», «αναρχία»,…κάτω οι πάντες,… υπήρχαν τουλάχιστον είκοσι συνθήματα με τη λέξη «κάτω».

Γιώργος: Μερικά «κάτω» ήταν και φοιτητικά.

Μαστοράκης: Μπορείτε να μου τα αναφέρετε;

Γιώργος: Το ότι θέλουμε δημοκρατία δεν νομίζω ότι είναι….
Μαστοράκης: (διακόπτει συναινετικά) Νομίζω ότι θα ήταν παράλογος όποιος θα μπορούσε να σας αρνηθεί (!) το ότι να θέλετε δημοκρατία είναι αντίσταση.

Γιώργος: Από κει και πέρα το «κάτω η εξουσία» δεν νομίζω ότι ήταν φοιτητικό

Μικρή παύση κι αμέσως μετά…αυτό που θέλαμε ν’ ακούσουμε όλοι. Αυτό που ποτέ κανείς πιο πριν στη διάρκεια της δικτατορίας δεν είχε τολμήσει να ξεστομίσει στην εθνική τηλεόραση:

Γιώργος: (συνεχίζει) Αρκεί η εξουσία να πηγάζει από το λαό… Θέλουμε εξουσία που να πηγάζει από το λαό.

Ο «δημοσιογράφος» παρουσιαστής προχωρά σε κανονική ανάκριση. Επιμένει να ρωτά τους συμμετέχοντες αν μπήκαν εθελοντικά στο Πολυτεχνείο. Χαρακτηριστικό ότι κάποιον απ’ τους ομιλητές που είπε ότι μπήκε στο Πολυτεχνείο χωρίς να το θέλει, για να βοηθήσει μια κοπέλα που είχε χτυπηθεί από σφαίρα, τον ξαναρωτά: «Αν είχατε την ευχέρεια να διαλέξετε, θα μπαίνατε στο Πολυτεχνείο;». Επιμένει να λέει ότι ο πομπός του Πολυτεχνείου εξέπεμπε συνθήματα μηδενιστικά. Τους ρωτά τι δουλειά είχαν οι οικοδόμοι και οι Μεγαρείς στο Πολυτεχνείο (οι τελευταίοι διαμαρτυρόμενοι για την απαλλοτρίωση των χωραφιών τους για τη δημιουργία εργοστασίου του Ανδρεάδη). Τους ρωτά ακόμη και για τα πολιτικά τους φρονήματα… Αν είναι δυνατόν! Κάτω από τέτοιες συνθήκες! Κάτω από την απειλή των όπλων! Αυτό κυριολεκτικά. Γιατί αυτό ήταν το σκηνικό της συνέντευξης όπως μου διηγήθηκε μετά ο Γιώργος: Τους είχαν μεταφέρει στο Κέντρο Εκπαίδευσης Βαρέων Όπλων Πυροβολικού (ΚΕΒΟΠ) από τη Χωροφυλακή το προηγούμενο βράδυ με συνοδεία αστυνομικών που τους σημάδευαν συνέχεια με αυτόματα. 

Την άλλη μέρα το πρωί τους πάνε στο ΚΨΜ του στρατοπέδου. Εκεί βρίσκεται ο Μαστοράκης με συνεργείο της ΥΕΝΕΔ, ο Ζουρνατζής, υφυπουργός Τύπου της κυβέρνησης Μαρκεζίνη και διάφοροι αξιωματικοί. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι κρατούμενοι. Τους ζητούν να πάρουν μέρος εθελοντικά στη συνέντευξη. Φυσικά κανένας δεν δέχεται. Τότε τους απειλούν ότι σ’ αυτή την περίπτωση θα πάρουν όποιους θέλουν αυτοί με το ζόρι και θα τους βάλουν να πουν αυτά που εκείνοι θέλουν. Έτσι αποφάσισαν τελικά να μιλήσουν όσοι πήραν μέρος στη συζήτηση.

Παρόλα  αυτά, τα παιδιά προσπαθούν να δώσουν μία πραγματική εικόνα των γεγονότων. Προσεκτικοί στις απαντήσεις τους προσπαθούν να αποφύγουν τις παγίδες.

Δεν λείπει ούτε και το χιούμορ:

Γιώργος: Τη στιγμή της συλλήψεως μας φέρθηκαν λίγο άσχημα, όπου και… μας κούρεψαν απ’ ό,τι φαίνεται, αγόρια και κορίτσια!

Κάνουν υπόνοιες για στοιχεία που μπήκαν στο Πολυτεχνείο για να προκαλέσουν σύγχυση και να δώσουν ψευδή εικόνα αναρχίας, εκφράζουν φόβους για προσπάθεια της άρχουσας τάξης να διαστρεβλώσει τα γεγονότα:

Γιώργος: «Δεν ξέρω τι εικόνα έχει δοθεί προς τα έξω».

Προσπαθούν να δείξουν την εικόνα της συμπαράστασης του κόσμου και της ομοψυχίας. Προσπαθούν να δείξουν την εικόνα της έκτασης των συλλήψεων και της σοβαρότητας της κατάστασης που προέκυψε με τους νεκρούς και τραυματίες. Έτσι ο Μαστοράκης παίρνει μερικές γενναίες απαντήσεις. Αναφέρω ορισμένες:

Σκιαδόπουλος Κωνσταντίνος, εκτελωνιστής: Βρέθηκα στο Πολυτεχνείο κομίζοντας φάρμακα. Υπήρχαν άνθρωποι που είχαν την ανάγκη μου, μπορούσα να προσφέρω τη βοήθειά μου και όσο μπόρεσα την πρόσφερα.

Σακελλάρης Δημήτρης, τελειόφοιτος Ιατρικής: Θεώρησα καθήκον μου σαν γιατρός να βοηθήσω τα παιδιά και έμεινα μέσα οικειοθελώς.

Κοκκινίδης Γιώργος, τελειόφοιτος Γεωπονικής: (για τους οικοδόμους και άλλους εργαζόμενους που κατέφυγαν στο Πολυτεχνείο) Διεκδικούσαν τα δικά τους αιτήματα τα οποία δεν μπορώ να πω ότι ήταν τελείως ανεξάρτητα από τα φοιτητικά. Δηλαδή έχουν μια σχέση όλα…. Αν κάποιος δεν μπορεί κάπου αλλού να εκφράσει με αποτελεσματικό τρόπο τα αιτήματά του θα καταφύγει όπου είναι το πιο πρόσφορο έδαφος. Ο κόσμος δεν πήγε εκεί ούτε για να δείρει ούτε για να χαλάσει.

Και στο τέλος η ερώτηση:
Μαστοράκης: Αν όλα αυτά μεθαύριο τελειώνανε και ξαναπηγαίνατε στο Πολυτεχνείο θα ξανακάνατε τα ίδια, διεκδικώντας τα δίκαια αιτήματά σας;

Γιώργος Δρογκάρης: Ναι! Με μεγαλύτερη προσοχή αυτή τη φορά.

Εκείνη τη στιγμή ο πατέρας μου γυρίζει και λέει: Κάτι τέτοιους ανθρώπους δεν είμαστε άξιοι ούτε τα κορδόνια των παπουτσιών τους να δέσουμε!

Ο παρουσιαστής κλείνει την εκπομπή λέγοντας ότι τα συμπεράσματα ήταν δικά μας. Και ήταν! Αν και πολύ διαφορετικά απ’ αυτά που το καθεστώς θα ήθελε! Πιστεύω ότι πολλούς εμψύχωσε αυτή η εκπομπή.

*Το βιβλίο του Χάρη Μακρυγιώργου Το χαμένο τίμημα. Ιχνηλάτηση ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας 1972-1990 εκδόθηκε το 2005 από τις εκδόσεις Δωδώνη. Σήμερα εξαντλημένο.