Scroll Top
kyriakos-stamelos

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΤΑΜΕΛΟΣ (1953-2018)

Πολλοί τον χαρακτήρισαν «εμβληματική μορφή» της γενιάς του Πολυτεχνείου. Πρωτοστάτησε στις πρώτες κινητοποιήσεις για την κατάργηση των διορισμένων διοικήσεων των φοιτητικών συλλόγων και τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών.

Πρωτοστάτησε στην πρώτη κατάληψη του Πολυτεχνείου (14 Φεβρουαρίου 1973). Ακολούθησε η εισβολή της αστυνομίας. Δεκάδες συλλήψεις και 11 φοιτητές παραπέμφθηκαν σε δίκη. Στη συνέχεια ο Σταμέλος, μαζί με περίπου 120 άλλους φοιτητές, στρατεύτηκε. Επί κυβέρνησης Μαρκεζίνη, οι στρατευμένοι άρχισαν να επιστρέφουν, και ο Κυριάκος βρέθηκε ξανά στην πρώτη γραμμή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου, μπροστά στην πύλη και υψώνοντας λευκή σημαία το πουκάμισό του, μαζί με τον Κώστα Λαλιώτη διαπραγματεύτηκαν ανεπιτυχώς με τους επικεφαλής των τανκς για την αναίμακτη αποχώρηση των εγκλείστων. Μετά την εισβολή του τεθωρακισμένου και την εκκένωση του Πολυτεχνείου ακολούθησε η σύλληψή του. Πολυήμερη κράτηση στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, φρικτά βασανιστήρια.

Στη Μεταπολίτευση δεν ασχολήθηκε με την τρέχουσα πολιτική, δεν διεκδίκησε καμία πολιτική ή διοικητική θέση, δεν διορίστηκε καν στο Δημόσιο. Πολυδιάστατη προσωπικότητα, ασχολήθηκε συστηματικά με την τέχνη. Έπαιζε μουσικά όργανα, συνέθεσε τραγούδια, φιλοτέχνησε ζωγραφικούς πίνακες. Κυρίως όμως τον κέρδισε η ποίηση καθώς στο διάστημα 1992-2016 εξέδωσε πέντε ποιητικές συλλογές, που απέσπασαν πολύ θετικές κριτικές.

Η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη ως αναγνώριση της προσφοράς του στο αντιδικτατορικό κίνημα.


Ένα επίγραμμα που ακόμα δεν χαράχτηκε (και μας αφορά ως Πρωτοβουλία)

Σε ευχετήρια επιστολή του προς τον Κώστα Λαλιώτη για την Πρωτοχρονιά του 2018, η οποία δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατο του Κ. Σταμέλου στην Εφημερίδα των Συντακτών,

εκείνος έθεσε το θέμα της τοποθέτησης στο προαύλιο του Πολυτεχνείου μιας «κατάλληλης μαρμάρινης στήλης με τα ονόματα, την ηλικία και τον τόπο μαρτυρίου των 24 νεκρών ανά την Αθήνα. Έπρεπε να υπάρχει. Η σύνδεση των θανάτων αυτών με την εξέγερση είναι απόλυτη και αυτονόητη».

Μάλιστα, πρότεινε ένα σύντομο επίγραμμα, όπως:

«ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1973

ΕΠΕΣΑΝ ΑΝΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ»

Επίσης πρότεινε τρόπους για την προώθηση αυτής της πρότασης.

Η γραπτή απάντηση του Κώστα Λαλιώτη, λίγες μέρες αργότερα, ήταν ότι η πρόταση αυτή είναι «η οφειλόμενη απότιση τιμής», όμως «η πρόταση αυτή (έστω αργοπορημένη) είναι αναγκαίο να κατατεθεί ως ¨συλλογική πρόταση της γενιάς μας».

Σήμερα, πεντέμισι χρόνια μετά από εκείνη την αλληλογραφία, χάρη και στις ενέργειες της Πρωτοβουλίας για τα 50 χρόνια Πολυτεχνείο, προκηρύσσεται επίσημα αρχιτεκτονικός και καλλιτεχνικός διαγωνισμός για τη διαμόρφωση ενός ενιαίου χώρου μνήμης στο προαύλιο του Πολυτεχνείου όπου τα μνημεία θα είναι η τσακισμένη πόρτα, το κεφάλι του Σβορώνου, η στήλη με τα ονόματα των πεσόντων φοιτητών του Πολυτεχνείου στη διάρκεια της Κατοχής και -επιτέλους- μια αναμνηστική στήλη ή επιτύμβια πλάκα ή κάποιο άλλης μορφής μνημείο με τα ονόματα των 24 «ανά την Αθήνα» νεκρών. Όχι σαν μια παράθεση ή άθροισμα αλλά σαν ένα ενιαίο σύνολο στο οποίο θα οδηγεί η ανοιχτή πύλη της εισόδου. Στον διαγωνισμό αυτό θα συμμετέχουν  φοιτητές Αρχιτεκτονικής και Καλών Τεχνών, έτσι ώστε το χθες να συνδεθεί με τη γενιά του σήμερα.

Είναι πολλά τα κείμενα για τον Κυριάκο Σταμέλο που δημοσιεύτηκαν στον τύπο ή αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο και από τα οποία αντλήσαμε στοιχεία. Εύκολα μπορεί κανείς, με μια απλή αναζήτηση, να τα βρει.


Αρχική Φωτογραφία: Ο Κυριάκος Σταμέλος καταθέτει στη δίκη των πρωταιτίων της σφαγής του Πολυτεχνείου που άρχισε τον Οκτώβριο του 1975 και ολοκληρώθηκε στις 30 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου.