Scroll Top
halvatzis

ΧΑΛΒΑΤΖΗΣ ΘΩΜΑΣ (1946-2018)

Ένας από τους νέους που ήταν σκαρφαλωμένοι στην κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου τις μέρες του Νοέμβρη του ‘73 ήταν και ο Θωμάς Χαλβατζής. Γεννημένος το 1946 στην Κοζάνη, οργανώθηκε σε ηλικία 16 ετών στη Νεολαία Λαμπράκη. Μαθητής ακόμα, ενώ ήταν μόλις 15 ετών, βασανίστηκε στην Ασφάλεια της Κοζάνης, στις 26 Οκτώβρη του 1961, παραμονές εκλογών της βίας και νοθείας, γιατί πέταγε τρικάκια της ΕΔΑ για τις εκλογές γυρνώντας από το νυχτερινό γυμνάσιο. Το 1965, στην Καστοριά όπου ζούσε, δικάστηκε και καταδικάστηκε με τη στημένη κατηγορία για «αντίσταση κατά της αρχής». Πήγε στο στρατό το 1966 και επί δικτατορίας πέρασε από στρατοδικείο, βασανίστηκε, φυλακίστηκε αλλά έμεινε αλύγιστος. Μετά την απόλυσή του από το στρατό το 1969, οργανώθηκε στην ΚΝΕ. Στην κατάληψη της Νομικής συνελήφθη, βασανίστηκε στην Ασφάλεια στη Μεσογείων από τον Μπάμπαλη, καταδικάστηκε σε 6 μήνες φυλακή. Έκανε έφεση και αφέθηκε ελεύθερος. Στο Πολυτεχνείο έμεινε μέχρι την εισβολή του τανκ.

Ο Θωμάς Χαλβατζής δεν ήταν μόνο λαϊκός αγωνιστής αλλά και πολυσχιδής καλλιτέχνης. Ασχολήθηκε με το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη γλυπτική, τον Καραγκιόζη και κατασκεύαζε έργα τέχνης από φυσητό γυαλί. Παρουσίασε το έργο του σε ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα («Ζυγός», 1990), στο εξωτερικό (ΗΠΑ, Καναδά) και είχε πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις («Ελ Γκρέκο», 1977). Φιλοτέχνησε το Ηρώο της Κοινότητας Περάματος στη Λέσβο και ανάγλυφες παραστάσεις σε κτίρια της Αθήνας. Πήρε μέρος σε πολλούς καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς και σε ομαδικές εκθέσεις που διοργάνωσε το ΕΕΤΕ. Έγραψε το θεατρικό έργο Το Μυστικό της Ζωής, είχε συστήσει το θίασο «Αραμπάς» και συνεργάστηκε στην κινηματογραφική ταινία Αυτή η νύχτα μένει του Νίκου Παναγιωτόπουλου το 1999. Ήταν μέλος του ΣΦΕΑ (Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών) και μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Tεχνών Ελλάδος από το 1991. Πέθανε το 2018.

Δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, η αδελφή του, η Έλλη, έγραψε γι’ αυτόν:

«Φέτος είναι η δεύτερη επέτειος του Πολυτεχνείου που δεν θα δώσει το παρών ο αδελφός μου ο Μάκης Χαλβατζής. Το Πολυτεχνείο το υπερασπίστηκε ο αδελφός μου ως την τελευταία στιγμή, ως τη στιγμή που έριξαν την πόρτα. Ήταν εκεί στην πόρτα».

Αναφερόμενη στη φυλάκισή του στα χρόνια της δικτατορίας, γράφει: «Λεπτομέρειες για εκείνες τις μέρες δεν μου είπε ποτέ. Η αλήθεια ότι φοβόμουνα να τον ρωτήσω. Ό,τι ξέρω είναι από διηγήσεις ανθρώπων με τους οποίους συναντήθηκε εκείνη την περίοδο. Ξέρω όμως πώς τα κατάφερε να δραπετεύσει από τη φυλακή του.

Ξέρω ότι κάποια στιγμή βρέθηκε με ένα μπλοκ ζωγραφικής από εκείνα που έχουν τα παιδιά του Δημοτικού και με μερικές ξυλομπογιές και άρχισε να γράφει ένα παραμύθι.

Γέμιζε τις σελίδες με μεγάλες ολοσέλιδες ζωγραφιές και λιγοστές λέξεις και ταξίδευε μαζί τους.

Αυτές οι ζωγραφιές ήταν το κλειδί που ανεμπόδιστα έβαζε στην κλειδαριά και έτρεχε ελεύθερος έξω.

Εκείνο λοιπόν το κλειδί είμαι σίγουρη ότι κρατούσε σφιχτά στο χέρι του όταν αντικρύσαμε το άψυχο κορμί του και προσπαθούσε να φτάσει στην κλειδαριά.

Όμως αυτή τη φορά δεν τα κατάφερε.

Είμαι σίγουρη ότι το κλειδί του το κρατάει σφιχτά στο χέρι του και θα ξαναπροσπαθήσει να ανοίξει την πόρτα γιατί για τον αδελφό μου το Μάκη δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορεί να το καταφέρει.

Όλη του η ζωή ήταν ένας ατέλειωτος αγώνας για επιβίωση και δημιουργία.

Νομίζω ότι θα ανοίξει και πάλι την πόρτα γιατί θα θέλει τόσο πολύ να βρεθεί με τους αγαπημένους του, να δει αν είναι καλά, αν χρειάζονται κάτι, όπως πάντα έκανε».

Πηγές: Ριζοσπάστης, kozan.gr, lifo.gr, katiousa.gr