Scroll Top
giannis-kailis

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΪΛΗΣ (1950-1974)

Δυο μήνες πριν από το δικό μας Πολυτεχνείο, στο μακρινό Σαντιάγο, η χούντα της Χιλής τσάκισε τα δάχτυλα ενός μεγάλου μουσικού, του Βίκτορ Χάρα, του δημιουργού του θρυλικού «Venceremos». Τον βασάνισε και τον δολοφόνησε. Τρεις μήνες μετά το δικό μας Πολυτεχνείο, η χούντα του Ιωαννίδη τσάκισε τα δάχτυλα, βασάνισε και δολοφόνησε έναν 24χρονο καταζητούμενο φοιτητή, τον Γιάννη Καϊλή. Οι αναλογίες είναι ανατριχιαστικές.

Τον Φεβρουάριο του 1974 κάποιοι περαστικοί βρήκαν το πτώμα του Καϊλή σε ένα οικόπεδο δίπλα σε μια υπό ανέγερση οικοδομή στην οδό Βαλτετσίου στα Εξάρχεια. Βαριά κακοποιημένος, με σπασμένα τα δάχτυλα, ήταν ολοφάνερο ότι είχε βασανιστεί και ξυλοκοπηθεί μέχρι θανάτου. Η εκδοχή της αστυνομίας ήταν ότι ο Γιάννης Καϊλής αυτοκτόνησε.

«Έξω αι ΗΠΑ» και «Έξω το ΝΑΤΟ». Τα δύο αυτά συνθήματα, γραμμένα στην πύλη του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973 είναι η «υπογραφή», το ανεξίτηλο αποτύπωμα που άφησε ο Γιάννης Καϊλής, φοιτητής τότε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, αφού από το δικό του χέρι γράφτηκαν. Πρωτοστάτησε στην εξέγερση και σχεδίασε σκίτσα με αντιδικτατορικό περιεχόμενο που φωτοτυπήθηκαν και μοιράζονταν χέρι-χέρι εκείνες τις μέρες. Ο Κ. Καραπαναγιώτης, προϊστάμενος του «Σπουδαστικού» της Γενικής Ασφάλειας, σε αναφορά του τον Δεκέμβριο του 1973 έγραψε: «Μεταξύ των συμμετασχόντων εις τα έκτροπα του Πολυτεχνείου ήταν και ο φοιτητής Γιάννης Καΐλης […] όστις παρέμεινε καθ’ όλην την διάρκεια των επεισοδίων ΕΠΡΩΤΟΣΤΑΤΗΣΕΝ εις την αναγραφήν συνθημάτων και εσχεδίασε το πανώ ΕΞΩ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ». 

Ένα φτωχό παιδί με άλλα τρία αδέλφια, που σε ηλικία τριών χρονών ορφάνεψε από πατέρα κι εργαζόταν σε οικοδομές για να μπορέσει να τελειώσει το γυμνάσιο. Χάρη στο εξαιρετικό ταλέντο του κατάφερε να εισαχθεί στη Σχολή Καλών Τεχνών. Σήμερα έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη και το Δημαρχείο του Διστόμου, ενώ εκθέσεις με έργα του έχουν οργανωθεί από τη Σχολή Καλών Τεχνών, τον Σύλλογο Διστομιτών Αθήνας και την Αντιφασιστική Κίνηση Διστόμου.

Το όνομα «Γιάννης Καϊλής» έχει δοθεί στον δρόμο που οδηγεί στο Μαυσωλείο Θυμάτων Διστόμου, εκεί όπου βρίσκονται τα οστά των 223 θυμάτων της σφαγής της 10ης Ιουνίου 1944. 

Όσοι δεν καταγόμαστε από το Δίστομο δεν γνωρίζουμε τι χρώμα είχαν τα μάτια του Γιάννη Καϊλή, δεν έχουμε δει τους πίνακες, τα σκίτσα και τις ζωγραφιές του. Πλατιά γνωστή είναι μόνο μια θολή ασπρόμαυρη φωτογραφία όπου το πρόσωπό του σκιάζεται από ένα πλατύγυρο καπέλο και φαίνεται να χαμογελά. Όμως τα δύο συνθήματα, «Έξω αι ΗΠΑ» και «Έξω το ΝΑΤΟ», κανένα χέρι δεν μπορεί να τα διαγράψει από την ιστορική μνήμη, ακόμα και αν τσακίστηκε το χέρι που τα έγραψε, ακόμα αν είχαν γραφτεί από χέρι ανωνύμου.

Στοιχεία για τη ζωή και τη δολοφονία του Γιάννη Καϊλή σε άρθρο της εφημερίδας Τα Νέα με τίτλο «Δεν μπορούσαμε ούτε να τον κλάψουμε».