Scroll Top
ethnikes-epeteioi-prosklisi

30.11.2023

Παρουσίαση του συλλογικού τόμου «Εθνικές επέτειοι. Μορφές διαχείρισης της μνήμης και της ιστορίας», σε επιμέλεια των Χάρη Αθανασιάδη και του Πολυμέρη Βόγλη (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2023)

Την εκδήλωση οργανώνουν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια, την Πέμπτη 30 Νοεμβρίου στις 7 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων (Ανδρέα Παπανδρέου 72), με ομιλητές τον Χάρη Αθανασιάδη (επιμελητή του τόμου και καθηγητή του Πανεπιστημιου Κρήτης), τον Νίκο Βαφέα (καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης), τη Χαρά Ανδρεάδου (ιστορικό, σύμβουλο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων, συντονίστρια Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων) και τον Ιωάννη-Παναγιώτη Αμπελά (διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων, φιλόλογο).

Μιλώντας πρόσφατα στην εφημερίδα «Αυγή» για τη σημασία των επετείων,

ο ιστορικός Πολυμέρης Βόγλης παρατηρεί: «Οι εθνικές επέτειοι είναι ένα θέμα παραμελημένο από επιστημονικής σκοπιάς στην Ελλάδα. Ενώ υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία για ζητήματα εθνικής ιδεολογίας και ταυτότητας, εν τούτοις οι εθνικές επέτειοι δεν έχουν μελετηθεί αρκετά. Κι όμως, οι εθνικές επέτειοι και εορτασμοί παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επίσημης μνήμης και της εθνικής ταυτότητας γιατί δημιουργούν την εικόνα του εθνικού παρελθόντος για μια κοινωνία: ποια γεγονότα αξίζει να θυμόμαστε, ποια πρόσωπα πρέπει να τιμάμε, ποιες αρετές πρέπει να έχουμε, σε ποια ιδανικά να πιστεύουμε και, εμμέσως, ποια κατεύθυνση πρέπει να ακολουθήσουμε στο μέλλον».

Ειδικά για την επέτειο του Πολυτεχνείου, ο Χάρης Αθανασιάσης απαντά στην ερώτηση της δημοσιογράφου Πόλυς Κρημνιώτη, μια ερώτηση που απασχολεί πολλούς από εμάς:«Με την επέτειο του Πολυτεχνείου έχουμε το παράδοξο να θεσμοθετείται ως σχολική εορτή και να διατηρείται επίσης στη μνήμη με την κινηματική διάσταση της καθιερωμένης πορείας στην αμερικανική πρεσβεία, αλλά να μην γίνεται εθνική επέτειος. Πενήντα χρόνια μετά την εξέγερση, ποιες στοχεύσεις εμποδίζουν ή και εξακολουθούν να διαστρεβλώνουν τη μνήμη του ιστορικού γεγονότος;» 

Και η απάντηση του Χάρη Αθανασιάδη είναι η ακόλουθη:

«Πράγματι, το Πολυτεχνείο διαφέρει θεμελιωδώς από τις δύο μεγάλες επετείους [της 25ης Μαρτίου και της 29ης Οκτωβρίου, διότι ο εχθρός δεν είναι εθνικός, αλλά πολιτικός, η γιορτή δεν υμνεί το έθνος, αλλά τη Δημοκρατία. Άρα μεταφέρει τη διαχωριστική γραμμή στο εσωτερικό του έθνους και ως επακόλουθο οι μνήμες είναι περισσότερο διαιρεμένες και περισσότερο διαιρετικές. Ακριβώς γι’ αυτό η Δεξιά της πρώιμης Μεταπολίτευσης αποθάρρυνε τις μαθητικές εκδηλώσεις και παρεμπόδιζε όσο και όπως μπορούσε τις κινηματικές. Αλλά η νεολαία, που είχε τότε αναδειχθεί σε πολιτικό υποκείμενο, συνομιλώντας πυκνά με την εκάστοτε επικαιρότητα, όπως, για παράδειγμα, με τις καταλήψεις των πανεπιστημίων το 1978-79, κράτησε ζωντανές τις εκδηλώσεις έως την πολιτική αλλαγή του 1981, οπότε θεσμοθετήθηκε η σχολική γιορτή. Το Πολυτεχνείο έκτοτε απέκτησε και αυτό τη δική του ημέρα μέσα στο σχολικό έτος, γεγονός που εντυπώνει τη 17η του Νοέμβρη βαθιά στη συλλογική μας μνήμη, πράγμα που με τη σειρά του συνεισφέρει στην αντοχή και της κινηματικής διάστασης, της πορείας. Είναι αλήθεια πως απ’ όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση το 2010 ορισμένοι πολιτικοί και διανοούμενοι της Δεξιάς αμφισβητούν ευθέως την ιστορική και μνημονική αξία του Πολυτεχνείου, ίσως διότι το θεωρούν ως τον κατεξοχήν τόπο μνήμης της Αριστεράς. Αλλά το Πολυτεχνείο είναι πρωτίστως τόπος μνήμης της Δημοκρατίας».

Δείτε περισσότερα