Scroll Top

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 50ή ΕΠΕΤΕΙΟ

Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνονται περίπου 210 κείμενα του τριμήνου Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2023 με σαφή αναφορά στην 50ή επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Τα κείμενα αυτά, που προέρχονται από 18 πηγές, δημοσιεύτηκαν σε ημερήσιες και εβδομαδιαίες εφημερίδες και περιοδικά με έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, καθώς και σε ενημερωτικές ιστοσελίδες. Είχαν τη μορφή εκτεταμένων αφιερωμάτων ή μεμονωμένων άρθρων, ενθέτων ή αυτοτελών τόμων.

Η παράθεση αυτών των κειμένων δείχνει όχι μόνο τι ήταν το Πολυτεχνείο αλλά και το πώς προσλαμβάνεται, ερμηνεύεται, αξιολογείται το Πολυτεχνείο σήμερα όχι μόνο από εκείνους που συμμετείχαν στην εξέγερση αλλά και τις επόμενες γενιές.

(παρατίθενται σε αλφαβητική σειρά)

ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ (Οργάνωση για μια νέα κομμουνιστική αριστερά)

Αφιέρωμα 50 χρόνια Πολυτεχνείο

Περιλαμβάνονται τα κείμενα:

Μάνθος Βελογιάννης, «Το Πολυτεχνείο ως συλλογικές μνήμες», 24/11/2023.

Χρήστος Βαλλιάνος, «Τα μαθητικά χρόνια λίγο πριν το “Πολυτεχνείο”», 17.11.2023.

Ο συντάκτης του άρθρου μιλά για το πώς οι μαθητές της τελευταίας τάξης του Ε΄ Γυμνασίου (που βρισκόταν πολύ κοντά στο κτίριο της Νομικής) έζησαν την καταπίεση της χούντας και το πώς αντιπάλεψαν το καθεστώς της διαρκούς πλύσης εγκεφάλου και των απαγορεύσεων. Μιλά για τις συλλογικές αναζητήσεις των εφήβων εκείνων των ημερών, όπως για την ομαδική παρακολούθηση του μουσικού προγράμματος του Χρήστου Λεοντή και του Θανάση Γκαϊφύλια σε γνωστή μπουάτ της Πλάκας, το Σάββατο 10 Νοέμβρη του 1973: «μια μυσταγωγία  που μας έκανε να πιστεύουμε ότι ένας άλλο κόσμος, λιγότερο σκοτεινός και περισσότερο ελπιδοφόρος ανοίγεται μπροστά μας».

Νίκος Σκοπλάκης, «Πολυτεχνείο: Η πόλη του Αγώνα», 17.11.2023.

Δημήτρης Γαρρής, «Η “παλιά βελανιδιά” που την λένε Πολυτεχνείο», 16.11.2023.

Με αναφορά στην ταινία Βίος και πολιτεία (1987) του Νίκου Περάκη στην οποία για πρώτη φορά εντοπίζεται μια ορισμένη κριτική προς τη «γενιά του Πολυτεχνείου», δηλαδή την ενσωμάτωση «από την πλευρά του πασοκικού συστήματος εξουσίας του πολιτικού λόγου ενός τμήματος της γενιάς».

Δημήτρης Λαβατσής, «Τι έμαθα το ‘73», 14.11.2023.

Πώς έζησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου ένας εικοσάχρονος εργαζόμενος σε κατάστημα φωτοτυπιών στους Αμπελόκηπους.

Γιώργος Αλεξάτος, «Απ’ την παραλυτική ήττα στην απρόβλεπτη εξέγερση», 13.11.2023.

Ο Γ. Αλεξάτος ήταν τότε 17χρονος μαθητής νυχτερινού γυμνασίου. Όπως γράφει, «το αυθόρμητο ξέσπασμα μπορεί να ήταν απρόσμενο, αλλά υπήρξε αποτέλεσμα και της μακρόχρονης δράσης των παράνομων οργανώσεων. Με την καθοριστική παρέμβασή τους στη συγκρότηση και πολιτικοποίηση του μαζικού φοιτητικού κινήματος».

Νάντια Βαλαβάνη, «Το Πολυτεχνείο ως η “έκπληξη” που επιφυλάσσει η πανουργία της ιστορίας στους απαισιόδοξους», 13.11.2023.

Γιάννης Νικολακόπουλος, «Πενήντα χρόνια πέρασαν και το Πολυτεχνείο εξακολουθεί να διατηρεί στο ακέραιο τα πολιτικά του γνωρίσματα», 12.11.2023.

Θανάσης Σκαμνάκης, «Μια δυνατότητα από παλιά, μια πιθανότητα του  μέλλοντός μας», 11.11.2023.


Η ΑΥΓΗ

Ειδική έκδοση, αφιέρωμα 64 σελίδων «50 χρόνια Πολυτεχνείο», 11.11.2023.
(Τα κείμενα του αφιερώματος δεν έχουν μέχρι στιγμής [Μάιος 2024] αναρτηθεί στο διαδίκτυο.)

Γιάννης Δρόσος, «Το Πολυτεχνείο και ο χρόνος», εισαγωγικό.

Τάκης Κατσιμάρδος, «Πώς φτάσαμε στο Πολυτεχνείο και στην εξέγερση τον Νοέμβριο του 1973».

Περιλαμβάνονται οι ακόλουθες ενότητες: «Χρονολόγιο (1987-1974)»:

«Το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, ο εφησυχασμός, ο αιφνιδιασμός…»

«Η αντίσταση, η δράση των παράνομων οργανώσεων, οι συλλήψεις, οι δίκες, οι καταδίκες».

«Η δυναμική αντίσταση».

«Το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, η κατάληψη της Νομικής, το Πολυτεχνείο».

«Μεγαλειώδης, λαϊκή, άοπλη εξέγερση». Συζήτηση με τους πανεπιστημιακούς Πολυμέρη Βόγλη, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Κωστή Κορνέτη και Ελένη Κούκη.

Γιάννης Δρόσος, «Οι παππούδες και οι γιαγιάδες της διπλανής πόρτας».

Μίμης Ανδρουλάκης, «Προκατάληψη ή αντιπάθεια προς το “Πολυτεχνείο”».

Νίκος Χριστοδουλάκης, «Από την καχυποψία στον ενθουσιασμό».

«Το Big Bang του Πολυτεχνείου», επιμέλεια Γ. Φλώρος. Γράφουν οι ακόλουθοι:

Νάντια Βαλαβάνη, «50 χρόνια Πολυτεχνείο: Ιστορία, μύθος και σύγχρονη πραγματικότητα»· Κώστας Βογιατζής, «Πενήντα χρόνια μετά…»· Γιώργος Βερνίκος, «Ο αγώνας δεν τελειώνει…»· Ολύμπιος Δαφέρμος, «Φάρος εξέγερσης…»· Πέτρος Ευθυμίου, «Πολυτεχνείο: Η σπίθα που έβαλε φωτιά σε όλο τον κάμπο»· Δανιήλ Σπαρτιάτης, «Αξίες, αρχές, οράματα δεν σβήνουν»· Χ.Ι. Ιορδάνογλου, «Η επέτειος του Πολυτεχνείου. Οι  λιτανείες δεν έχουν πλέον νόημα».

Ρία Καλφακάκου, «Αχ, Πολυτεχνείο».

Κώστας Ζάμπας, «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου βασικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας».

Γιάννης Καλογήρου, «Μεταξύ νοσταλγίας και πολιτικού αναστοχασμού».

Νίκος Καπλάνης, «Αγώνας για ελευθερία, αγώνας για αλλαγή της κοινωνίας».

Εμμανουήλ Κολοκυθάς, «Ύμνος της μελλοντικής εξέγερσης».

Μήτσος Καρακώστας, «Τα συνθήματα και η διαχρονική αξία τους».

Γιάννης Κουρμουλάκης, «Σταθερά προσηλωμένοι στα ιδανικά που μας ενέπνευσαν».

Διονύσης Μαυρογένης, «Οι απόντες, οι άκαπνοι, οι κουραμπιέδες και οι δεν ντρεπόμαστε για τον αγώνα».

Χρήστος Ι. Λάζος, «Το Πολυτεχνείο είναι ακόμα ζωντανό;»,

Στέλιος Λογοθέτης, «Γιατί δεν ξεχνιέται το Πολυτεχνείο».

Μάκης Μπαλαούρας, «Άει πηγαίνετε από δω, νεκροθάφτες! Το Πολυτεχνείο θα ζει πολλά, πολλά χρόνια μετά».

Άννα Μπαστάκη, «Φωτεινό παράδειγμα για τις επόμενες γενιές».

Γιώργος Μπάρμπας, «Μια αυθόρμητη, μαζική έκρηξη για ελευθερία και δημοκρατία».

Κατερίνα Ντέτσικα, «Όταν καταργήσαμε τον φόβο».

Τώνια Μοροπούλου, «Το Πολυτεχνείο ζει. Η εξέγερση ένωσε τον ελληνικό λαό».

Γιώργος Ν. Οικονόμου, «Είναι επίκαιρο το Πολυτεχνείο;».

Κατερίνα Παπαγκίκα, «Και σήμερα το Πολυτεχνείο κιβωτός της εξέγερσης».

Κλεοπάτρα Παπαγεωργίου, «Πολυτεχνείο και επαναστατική Αριστερά».

Δημήτρης Παπαχρήστος, «Το Πολυτεχνείο προτρέπει στην εξέγερση, στην καθημερινή αφύπνιση και εμπνέει».

Στέλιος Παππάς, «Από τους πρωταγωνιστές στους ιστορικούς».

Αντώνης Πρεντάκης, «Πώς μπήκαμε στην κατάληψη».

Μιχάλης Σαμπατακάκης, «Με το γκάζι στο τέρμα και χωρίς χώρο για το φρενάρισμα». 

Στάθης Σχινάς, «Τα πάντα για τους άλλους, τίποτα για τον εαυτό μας».

Τιτίκα-Μαρία Σαράτση, «Άοπλα παιδιά στάθηκαν απέναντι στα τανκς».

Άλκης Ρήγος, «Άσβεστη μνήμη πολιτικής ανυπακοής».

Στέφανος Τζουμάκας, «Το διαχρονικό νόημα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973».

Θανάσης Σκαμνάκης, «Με ποια μάτια κοιτάζεις το Πολυτεχνείο».

Αντώνης Τουρινάκης, «Why I was there».

Νίκος Σιδέρης, «Πώς ζει το Πολυτεχνείο;» 

Το σύντομο κείμενο του Ν. Σιδέρη κλείνει ως εξής: «Αν κάποιος Σιμωνίδης έγραφε το αντίστοιχο επίγραμμα για τις Θερμοπύλες του 1973, αυτό θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι:»

Εδώ κλεισμένοι
Ψυχή και λόγος
Ανοίξαμε δρόμο
Ελευθερίας

Δημήτρης Τζουβάνος, «Κορυφαίο σύμβολο αντίστασης».

Άγγελος Χάγιος, «Η λάμψη της εξέγερσης είναι παντοτινή».

Εύη Τζανεττή, «Το Πολυτεχνείο ζει. Οι απόπειρες “δολοφονίας” απέτυχαν».

Δημήτρης Χατζησωκράτης, «Ήταν οι νέοι/ες οι πρωταγωνιστές/τριες…».

Αλκμήνη Ψιλοπούλου, «Γιατί το Πολυτεχνείο ζει; Τι είναι αυτό που το κρατάει ζωντανό;»

Ευδοξία Μαρούγκα, «Οι φοιτήτριες στον αντιδικτατορικό αγώνα».

Το μοναδικό, από ό,τι γνωρίζουμε, κείμενο των ημερών που ασχολείται με το ζήτημα της συμμετοχής των γυναικών στην εξέγερση του Νοέμβρη και γενικότερα στο αντιδικτατορικό κίνημα.

Αντώνης Σαραντίδης, «Το Πολυτεχνείο και οι Έλληνες φοιτητές και φοιτήτριες στη Δυτική Ευρώπη».

Γιάννης Φλώρος, «Ούτε βολεύτηκαν, ούτε θυσίασαν αρχές και αξίες. Ποιοι και γιατί συκοφαντούν το Πολυτεχνείο».

«Ντοκουμέντο: Η αναφορά της Ασφάλειας για το Πολυτεχνείο. Ο φάκελος της Συντονιστικής και των εκλεγμένων επιτροπών από τους φοιτητές στις σχολές τους». Παρατίθεται και η «πολιτική ταυτότητα» της Συντονιστικής Επιτροπής.

Τρεις σελίδες για την αγωνίστρια Πόπη Βουτσινά (1951-1999) φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων εκείνης της σκληρής εποχής. «Στο πρόσωπό της», γράφει ο Γιάννης Φλώρος, «τιμούμε όλους και όλες που αγωνίστηκαν κατά της χούντας, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, εξορίστηκαν».

Αποσπάσματα από τις ομιλίες του Μανώλη Παπαθωμόπουλου και του Ερατοσθένη Καψωμένου στην εκδήλωση μνήμης για την Πόπη Βουτσινά που οργανώθηκε από τον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Πόπη Βουτσινά, «Κάποτε το αδύνατο γίνεται αυτονόητο». Ένα κείμενο της Πόπης Βουτσινά που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Κάπα (15.11.1987), παραμονές της 14ης επετείου του Πολυτεχνείου.

Επίσης ένα ποίημα της Πόπης Βουτσινά, το οποίο δημοσιεύτηκε στο φοιτητικό περιοδικό Σηματωρός, την έκδοση του οποίου διέκοψε η χούντα.

«Δεν είναι σήμερα μαζί μας» (επιμέλεια Γιάννης Φλώρος).

Περιλαμβάνονται ονόματα αγωνιστών (περίπου 200) του αντιδικτατορικού κινήματος, ταξινομημένα κυρίως κατά σχολές.

Γιάννης Φλώρος, «Βιβλία για το Πολυτεχνείο και το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα. Οι μαρτυρίες, οι έρευνες, τα ντοκουμέντα, οι απόψεις».

Περιλαμβάνονται οι «Νέες εκδόσεις» και ακολουθεί κατάλογος των βιβλίων από το 1974 μέχρι το 2022.

Ιάσονας Χανδρινός, «Πολύ ισχυρός μνημονικός απόηχος, δύσκολο γεγονός να εξιστορηθεί».

Άλκης Ρήγος, «Ένας ραδιοπομπός που ξεσήκωσε μια κοινωνία».

Γιάννης Φλώρος, «Πώς φτιάχτηκε ο σταθμός του Πολυτεχνείου στην Αθήνα».

«Πώς φτιάχτηκε ο σταθμός στην Πάτρα». Μιλά ο Αντώνης Τσουρινάκης που πρωτοστάτησε στη δημιουργία του σταθμού.

Χρήστος Ζαφείρης, «Ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης».

«Μεγάλα γεγονότα 50 χρόνια πριν από το Πολυτεχνείο».


ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΥΓΗ (εκτός αφιερώματος)

Κώστας Καναβούρης, «Λίγο Πολυτεχνείο ακόμα», 27.11.2023

«Η επέτειος του Πολυτεχνείου μάς προτρέπει να πατήσουμε στους ώμους των νεκρών του για να δούμε καλύτερα το μέλλον», γράφει ο ποιητής, συγγραφέας και δημοσιογράφος  Κώστας Καναβούρης κι εξηγεί γιατί.


ΤΟ ΒΗΜΑ

Πολυτεχνείο 1973. Η φοιτητική εξέγερση.

Ένας τόμος 318 σελίδων που διανεμήθηκε μαζί με το φύλλο της εφημερίδας στις 12.11.2003, Πρόλογος Ι. Κ. Πρετεντέρης, Εισαγωγή Γιάννης Βούλγαρης. Επιστημονική επιμέλεια  Β. Παναγιωτόπουλος, Γιάννης Βούλγαρης και Σωτήρης Ριζάς, σελ. 318.

Περιλαμβάνονται 7 εκτεταμένα κείμενα που χαρακτηρίζονται «Μελετήματα», 6 Μαρτυρίες, καθώς και ένα «Αρχείο» με δημοσιεύσεις του Βήματος από 14.11.73 έως 23.11.73.

Γράφουν:

Σωτήρης Ριζάς, «Το ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο».

Κατερίνα Λαμπρινού, «ΟΙ πολλές ζωές της “γενιάς” του Πολυτεχνείου».

Τάσος Σακελλαρόπουλος, «Η ενδοχουντική διάσταση των εξελίξεων και η κατάληξη του μετεμφυλιακού στρατού».

Τζένη Λαλιούτη, «Αναζητώντας και χάνοντας τη φοιτητική νεολαία».

Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, «Το ζήτημα των θυμάτων: Νεκροί και τραυματίες».

Ηλίας Κανέλλης: Μη εγγίζετε: Το  Πολυτεχνείο στον κινηματογράφο».

Μάρκος Καρασαρίνης, «Σχεδίασμα βιβλιογραφίας».

Στην ενότητα «Μαρτυρίες» γράφουν οι ακόλουθοι:

Θεοδόσης Π. Τάσιος, «Τι γινόταν τότε στο Πολυτεχνείο».

Γιάννης Αναστασάκος, «Η κατάληψη αρχίζει κι όλα είναι “συνειδητά”».

Χρήστος Γ. Λάζος, «“…με χίλιες δυο εικόνες στο μυαλό…”

Χριστόφορος Αργυρόπουλος, «Η Δίκη του Πολυτεχνείου».

Κατερίνα Μπακογιάννη, «Μαρτυρία για ένα έργο σε εξέλιξη».


Επίσης στο Βήμα:

Αντώνης Καρπετόπουλος, «Το μυστήριο του Πολυτεχνείου», στη στήλη «Γνώμες», 19.11.2023.

https://www.tovima.gr/print/opinions/to-mystirio-tou-polytexneiou/


ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Αφιέρωμα: «Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο!» / 50 χρόνια από την εξέγερση. 16/11/2023

Ένθετο 16σέλιδο αφιέρωμα της εβδομαδιαίας αυτής εφημερίδας με μαρτυρίες, πρωταγωνιστών, μοναδικά ντοκουμέντα και κείμενα που επιχειρούν να αποτιμήσουν την εξέγερση.

Περιλαμβάνονται:

Ρούντι Ρινάλντι, Προδημοσίευση από το βιβλίο του Ριζοσπαστισμός, κινήματα και αριστερές 1974-2024.

Κώστας Γκιώνης, «Το Πολυτεχνείο είναι ζωντανό».

Δημήτρης Παπαχρήστου, «Εδώ Πολυτεχνείο».

Διονύσης Μαυρογένης, «Κομμάτια μιας πολυτάραχης ζωής».

Γιώργος Παυλάκης,«Σημαντικό γεγονός της ευρωπαϊκής ιστορίας».

Βασίλης Ρώτας, «17χρονος απ’ έξω…».

Μίμης Χριστοφιλάκης, «Για τον Κυριάκο από τον Ντίνο».

Ο Ντίνος Παντελεάκης νεκρολογεί τον αδελφό του Κυριάκο, έναν από τους 24 νεκρούς του Πολυτεχνείου, στο πρώτο του μνημόσυνο τον Νοέμβριο του 1974 στις Κροκεές.

Νίκος Σηφιανός, «Μια σχεδόν ξεχασμένη ιστορία». 

Για πολύ κόσμο που συμμετείχε ενεργά στον αντιδικτατορικό αγώνα, και ιδιαίτερα στην τελευταία φάση του, η απόφαση του Κωνσταντίνου Καραμανλή να ορίσει ως ημέρα των πρώτων μεταπολιτευτικών εκλογών την 17 η Νοεμβρίου του 1974 και η μετάθεση του εορτασμού για την επόμενη εβδομάδα βιώθηκε σαν πρόκληση. Αναφορά στην πορεία που έγινε στις 15 Νοεμβρίου του 1974 και συγκέντρωσε 50.000 κόσμο. Η πορεία είχε ξεκινήσει από το Πολυτεχνείο και κατέληξε στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, όπου και ακούστηκε για πρώτη φορά το σύνθημα «ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – Πολύ – τε – χνείο».
 

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ:

Στέλιος Ελληνιάδης, «Πολυτεχνείο 1973: Εις ανάμνησιν», 17.11.1973.

Στέλιος Ελληνιάδης, «Ακούγοντας το Πολυτεχνείο…», 17.11.2023.

Αναφορά στην πολιτιστική έκρηξη που ακολούθησε μετά την κατάρρευση της δικτατορίας: Το εργοστάσιο της Κολούμπια δούλευε τέσσερις βάρδιες νυχθημερόν, για να προλάβει τις παραγγελίες που στη συντριπτική τους πλειονότητα αφορούσαν δίσκους που χαρακτηρίζονταν “πολιτικοί”». Επίσης αναφορά στις μεγάλες ιστορικές συναυλίες στα γήπεδα, στην πολιτική ατμόσφαιρα στις μπουάτ της Πλάκας, στην έκρηξη των εκδόσεων βιβλίων που επί χούντας ήταν απαγορευμένο, με τα Εξάρχεια να γίνονται το κέντρο του βιβλίου.


ΕΠΙ ΤΟΥ… ΠΕΡΙΣΤΥΛΙΟΥ!

Το περιοδικό της Βουλής. Στο σχετικό αφιέρωμα περιλαμβάνονται οι συνόψεις έξι εισηγήσεων από το συνέδριο «Το Πολυτεχνείο ως Δημόσια Ιστορία: Οι χρήσεις, οι προσλήψεις, οι αναπαραστάσεις (1974-2023)» που οργανώθηκε στο Πάντειο.

Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), «Αποκλίνουσες διαδρομές. Η μνήμη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου μέσα από τις μαρτυρίες».

Παντελής Κυπριανός (Πανεπιστήμιο Πατρών), «Μάης του ’68 και Πολυτεχνείο».

Τάσος Κωστόπουλος (Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών), «Ένα, δύο, τρία, πολλά Πολυτεχνεία. Η Μεταπολίτευση και η Αριστερά της μέσα από την επετειακή πορεία».

Βασιλική Γεωργιάδου (Πάντειο Πανεπιστήμιο), «Το Πολυτεχνείο ως καταλύτης εξελίξεων στο χώρο της άκρας δεξιάς και ο αντίκτυπος του Νοεμβρίου ’73 στη φίλα προσκείμενη στο καθεστώς των συνταγματαρχών νεολαία».

Κωστής Κορνέτης (Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Μαδρίτης), «Αναπαραστάσεις του Πολυτεχνείου στη διασπορά».

Άγγελος Παληκίδης και Ιωάννης Ευαγγέλου (ΔΠΔ/ΕΑΠ), «Το Πολυτεχνείο στα σχολικά εγχειρίδιο ιστορίας από το 1975 έως σήμερα».

Στο ίδιο τεύχος περιλαμβάνονται παρουσιάσεις δύο βιβλίων : “Η εξέγερση του Πολυτεχνείου – μια ξεχασμένη κατάθεση” του Σταύρου Λυγερού και του αυτοβιογραφικού βιβλίου “Πριν σβήσουν τα φώτα” του Μίμη Ανδρουλάκη.

Επίσης: Βασίλης Καραποστόλης, “Η κληρονομιά του Πολυτεχνείου”.

Κώστας Λαλιώτης, “Το Πολυτεχνείο δεν ήταν ένα αλλά  χιλιάδες”.


Η ΕΠΟΧΗ

Πέτρος Κωνσταντίνου, «50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μεταρρύθμιση ή επανάσταση;», 29.10.2023

Δημήτρης Βεριώνης, «Το ζήτημα των γνωστών και άγνωστων θυμάτων του Πολυτεχνείου», 12.11.2023

Νίκος Σερντιδάκις, «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ως τομή ανάμεσα στο μετεμφυλιακό κράτος έκτακτης ανάγκης και τη μεταπολίτευση», 19.11.2023

Όπως σημειώνει ο Χάρης Γκολέμης στο εισαγωγικό του σχόλιο, η άποψη του καθηγητή Κοινωνιολογίας της Συλλογικής Δράσης και των Κοινωνικών Κινημάτων στο Πανεπιστήμιο Κράτης, «βασίζεται σε μια όχι συνηθισμένη περιοδολόγηση της μετεμφυλιακής Ελλάδας, σύμφωνα με την οποία η δικτατορία αποτελεί συνέχεια του μετεμφυλιακού κράτους της Δεξιάς, και όχι “μια μη αναμενόμενη διάρρηξη του μεταπολεμικού δημοκρατικού συνεχούς.”» 

Γιάννης Φλώρος, «Πολυτεχνείο: Μια αστείρευτη δεξαμενή», 19.11.2023

Κώστας Αθανασίου, Μανώλης Πιμπλής, «Η εξέγερση το Πολυτεχνείου μέσα από πέντε βιβλία που εκδόθηκαν φέτος», 19.11.2023

Εκτεταμένη παρουσίαση των βιβλίων: Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο», Ιερώνυμος Λύκαρης, Πολυτεχνείο 1973. Το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει, Δημήτρης Παπαχρήστος, Δεν αδειάζουμε να πεθάνουμε, Ολύμπιος Δαφέρμος, Μιλώ στα παιδιά μου για τη χούντα και το Πολυτεχνείο, Σταύρος Λυγερός, Η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μια ξεχασμένη κατάθεση.


ΕΣΤΙΑ

Δημήτρης Καπράνος, «Πώς “ξεφτίζει” μια πολύ σημαντική επέτειος». 17.11.2023

«Ο λαϊκισμός της μεταπολιτεύσεως και ο εκφυλισμός της ηγεσίας», Κεντρικό θέμα, 17.11.2023

Με αφορμή τα σχόλια στο διαδίκτυο για την εμφάνιση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κατά την κατάθεση  στεφάνου στο Πολυτεχνείου, σημειώνεται: «Διότι αυτή η γενιά του Πολυτεχνείου είναι που κατήργησε τους κώδικες συμπεριφοράς των Ελλήνων πολιτικών. Από αυτούς ξεκίνησε ο κατήφορος, τα επίχειρα του οποίου ζούμε σήμερα. Διότι δεν είναι ζήτημα εμφανίσεως και ενδύσεως. Είναι ζήτημα συνολικού τρόπου σκέψεως, τρόπου αξιολογήσεως αλλά και τρόπου πολιτικής πρακτικής». 


ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8σέλιδο αφιέρωμα με τίτλο «Πολυτεχνείο 1973-2023. Εχει σαν στάμπα τη ζωή μας σημαδέψει», 17.11.2023.

Το αφιέρωμα αρχίζει με το κείμενο των Πανεπιστημιακών Δασκάλων ΕΜΠ με τίτλο «Είμαστε εδώ» (Έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα «50xroniapolytexneio.gr».

Ακολουθούν κείμενα:

Ντίνα Δασκαλοπούλου, «Μισό αιώνα μετά η εξέγερση του Νοέμβρη εμπνέει και συγκινεί».

Με αναφορά και στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις των εταιρειών Kappa Research και Μetron Analysis.

Δέσποινα Σίνου, «Οδός Αβέρωφ, Πολυτεχνείον, ενταύθα».

Δημήτρης Παπαχρήστος, «Το Πολυτεχνείο δεν τελείωσε: Δεν ήταν άπαξ, ήταν διά παντός».

Τα ακόλουθα 10 σύντομα κείμενα φιλοξενούνται στην ενότητα «Τι σημαίνει το Πολυτεχνείο σήμερα»

Πέπη Ρηγοπούλου, «Μην ακούτε τα φρόνιμα λόγια της υποταγής και του θανάτου»· Δημήτρης Ψαρράς, «Η κοινωνική πλειοψηφία μπορεί να νικήσει τη βία των λίγων και των ισχυρών»· Αριάδνη Αλαβάνου, «Όσες πύλες κι αν γκρεμίσουν τα τανκς, αυτά τα συνθήματα μένουν ανεξίτηλα»· Νίκος Σιδέρης, «Η λέξη “Πολυτεχνείο” έγινε σύμβολο που σημαίνει “θυσία για την ελευθερία”»· Νάντια Βαλαβάνη, «΄Εμεινε “ανοιχτό” απέναντι στο παρελθόν και φαίνεται να έρχεται απ’ το μέλλον»· Ολύμπιος Δαφέρμος, «Το ανάλγητο σύστημα δεν θέλει συλλογικά νοήματα» · Γιώργος Φιλιππάκης, «Όλο το πλήθος φαινόταν αποφασισμένο να δώσει ακόμα και τη ζωή του»· Στέλιος Παππάς, «Η Μνήμη δεν κοιμάται ήσυχα»· Δημήτρης Χατζησωκράτης, «”Λειτουργεί” στο φαντασιακό της εξέγερσης και έτσι θα περνάει διά μέσου των αιώνων»· Νίκος Μανιός, «Όλα συμπυκνώθηκαν σε τρεις λέξεις: Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία».

«Το ΚΚΕ αποκαθιστά τον Διονύση Μαυρογένη».

Ανυπόγραφο, με απόσπασμα από την πρόσφατη έκδοση της ΚΕ του  ΚΚΕ «Πολυτεχνείο, Νοέμβρης 1973».

Αντώνης Παπαδόπουλος, «Για τις δύο ριζικά διαφορετικές πολιτικές κατευθύνσεις στα επαναστατικά γεγονότα του Νοέμβρη 1973».


ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ (εκτός αφιερώματος):

Δημήτρης Ψαρράς, «Η Δεξιά και η εξέγερση του Πολυτεχνείου», 30.11.2023

Πολυμέρης Βόγλης, «Το Πολυτεχνείο σε πρώτο πρόσωπο», στη στήλη «Ανοιχτά χαρτιά», επιμέλεια Τάσος Κωστόπουλος, 19.11.2023

Nαταλί Χατζηαντωνίου, «Μπαμπά, τι έγινε στο Πολυτεχνείο;», 13.11.2023.

Για το βιβλίο του Ολύμπιου Δαφέρμου Μιλώ στα παιδιά μου για τη χουντα και το Πολυτεχνείο.

Μάριος Διονέλλης, «Το… “στρογγυλό” Πολυτεχνείο», 18.11.2023.

Μια αρνητική κριτική της «Πρωτοβουλίας 50 χρόνια Πολυτεχνείο» και του κειμένου των (αρχικών) 817 υπογραφών.

Πολυμέρης Βόγλης, «Το Πολυτεχνείο σε πρώτο πρόσωπο. Πώς και γιατί εξελίχθηκαν στον χρόνο οι αφηγήσεις των πρωταγωνιστών της εξέγερσης», 19.11.2023.


Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Αφιέρωμα με τον γενικό τίτλο «Πολυτεχνείο: Αποθέωση και απομυθοποίηση». 

«’Εχοντας περάσει από τις συμπληγάδες της εξιδανίκευσης και της αμφισβήτησης, το γεγονός διατηρεί τη θέση του ως μία από τις πιο σημαντικές στιγμές του ελληνικού 20ού αιώνα. Πρωταγωνιστές του Νοεμβρίου του 1973, ιστορικοί, αλλά και πρόσωπα της νεότερης γενιάς αναλύουν το αποτύπωμα της εξέγερσης στη μεταπολιτευτική δημοκρατία». Επιμέλεια Σάκης Ιωαννίδης. Τα 9 κείμενα του αφιερώματος είναι προσβάσιμα στο διαδίκτυο και είναι τα ακόλουθα:

Κωστής Κορνέτης, «Αν δεν είχε γίνει το Πολυτεχνείο».

Κατά τον Κωστή Κορνέτη, οι μετέπειτα αγώνες για το υποτιθέμενο πραγματικό «νόημα» του Πολυτεχνείου, η εργαλειοποίηση του τελευταίου από κάθε λογής πολιτικές εξουσίες και οργανώσεις, οι επετειακές συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών σε μια επιτελεστικού τύπου επανάληψη της Ιστορίας κάθε 17η Νοεμβρίου, έβαλαν το λιθαράκι τους για την απαξίωση της εξέγερσης και της σημασίας της.

ΤΙ ΠΕΤΥΧΕ Η  ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ: «Υμνήθηκε, όσο συκοφαντήθηκε, σαν ένα συλλογικό υποκείμενο που καθόρισε την πολιτική κουλτούρα της Μεταπολίτευσης. Τελικά, τι αφήνει η γενιά του Πολυτεχνείου; Γνωστοί εκπρόσωποί της και ιστορικοί επιχειρούν έναν απολογισμό της κληρονομιάς της».

Γράφουν οι ακόλουθοι:

Σταύρος Ζουμπουλάκης, «Ό,τι πέρασε πέρασε σωστά»· Πέπη Ρηγοπούλου, «Αποτύπωμα ελευθερίας»· Αντώνης Λιάκος, «Το πολιτισμικό υπόβαθρο»· Χριστίνα Κουλούρη, «Αμφισβήτηση και κεκτημένα»· Νίκος Μπίστης, «Μετά μας πήγε Αριστερά»· Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, «Η απομόνωση της χούντας».

Νικόλας Ζώης, «Γιατί δεν πέρασε στο σινεμά».

Με αναφορά όχι μόνο στα σινεμά αλλά και στα 16 μνημεία/έργα γλυπτικής που έχουν στηθεί για το Πολυτεχνείο, καθώς και στις συναυλίες και στη λογοτεχνία.

Πολυμέρης Βόγλης, Ελένη Πασχαλούδη, «Γιατί δεν γιορτάζουμε την 24η Ιουλίου 1974».

«Τι σημαίνει η επέτειος για τους μιλένιαλ». ‘Εμπνευση ή βάρος; Ποια σχέση έχει η γενιά των σημερινών τριαντάρηδων και σαραντάρηδων με το ιστορικό επίτευγμα της γενιάς των γονιών τους;

Μιλούν οι ακόλουθοι:

Χρίστος Κυθρεώτης  (συγγραφέας), «Παγίδα για το δικό μας οξυγόνο»· Βασιλική Πέτσα (συγγραφέας), «Ψωμί – παιδεία – ελευθερία με τη σέσουλα»· Άρης Αλεξανδρής, «Μνήμη και στρέβλωση»· Βίβιαν Στεργίου (συγγραφέας), «Νοσταλγώ αυτό που δεν έζησα».

Άγγελος Συρίγος (πανεπιστημιακός, βουλευτής ΝΔ), «Οδός Ηρώων Πολυτεχνείου»

Δημήτρης Ρηγόπουλος, «Πώς έγινε γιορτή και διδακτέα ύλη».

Με αναφορές στο συνέδριο «Το Πολυτεχνείο ως δημόσια ιστορία» που πραγματοποιήθηκε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ειδικότερα στην ενότητα «Το Πολυτεχνείο στο σχολείο».

Θ.Π. Τάσιος, «14 Φεβρουαρίου 1973: Η πρώτη εισβολή στο ΕΜΠ». Για μια «ομαδική κακουργία που ο απολογισμός της ήταν πάνω από 100 τραυματίες».

Μιχάλης Μαλανδράκης (συγγραφέας), «Τι μου λέει το Πολυτεχνείο σήμερα;»

Απόσπασμα: «Παρ’ όλο το αίσθημα της απόστασης, νομίζω πως ευρύτερα οι νεότερες γενιές δεν προσεγγίζουν το Πολυτεχνείο σαν μουσειακό έκθεμα. Πενήντα χρόνια μετά καταφέρνει και διατηρεί στο θυμικό μας μία σημαντική χροιά και έναν δυναμικό αντίλαλο, ίσως γιατί ορισμένες διεκδικήσεις του παραμένουν επίκαιρες».


Επίσης στην Καθημερινή:

Ιερώνυμος Λύκαρης, «Οι Κύπριοι του Πολυτεχνείου. Τραυματίες και συλληφθέντες που συμμετείχαν στην εξέγερση τον Νοέμβριο του 1973», 12.11.2023.

Μάρω Βασιλειάδου, «Μια ψηφίδα Ιστορίας. Η απόπειρα ίδρυσης περιοδικού από Λ. Κύρκο, Στρ. Τσίρκα και Μ. Ζορμπά», 19.11.1973

Τάκης Θεοδωρόπουλος, «Η επινόηση της γενιάς του Πολυτεχνείου». Στη στήλη «Απόψεις», 18.11.1973


ΤΑ ΝΕΑ

20σέλιδο αφιέρωμα: «Η κληρονομιά μιας εξέγερσης», στο ένθετο weekend-Πρόσωπα, 11-12.11.2023. «Γράφουν και μιλούν 40 πρωταγωνιστές, αυτόπτες μάρτυρες, ερευνητές, “επίγονοι” και κοινωνοί μιας επετείου που συνεχίζει να παράγει ιστορία έως τις μέρες μας». Υπεύθυνοι αφιερώματος: Δημήτρης Δουλγερίδης, Άγγελος Σκορδάς. Γράφουν οι ακόλουθοι:

Δημήτρης Χατζησωκράτης, «Ακόμα και η επετειακότητα προσφέρει τη δυνατότητα να στοχαζόμαστε». Συνέντευξη στον Δημήτρη Ν. Μανιάτη.

Δημήτρης Παπαχρήστου, «Αν δεν καλλιεργήσεις τη μνήμη, είναι χέρσο χωράφι». Συνέντευξη στον Δημήτρη Ν. Μανιάτη.

Αγγέλα Καστρινάκη, «Για μια αέναη μεταπολίτευση»/

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΣΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΙΩΑΝΝΙΝΑ. Πέτρος Ευθυμίου, «Εδώ θα δώσουμε τη δική μας μάχη».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Χρήστος Ζαφείρης, «Σας μιλά το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο».

ΠΑΤΡΑ. «Μας έφερναν φαγητό οι Πατρινοί…» Μαρτυρίες φοιτητών της εποχής από την κατάληψη του Παραρτήματος του Πανεπιστημίου Πατρών και το κλίμα τρομοκρατίας των επόμενων ημερών. 

Διονυσία Μαρίνου, «Ο άνθρωπος που ήταν εκεί. Ο Ολλανδός δημοσιογράφος Αλμπέρτ Κουράντ που κατέγραψε τα 35 δευτερόλεπτα της εισβολής του τανκ».

ΔΥΟ ΒΙΒΛΙΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ – 1. ΟΙ ΑΥΤΟΠΤΕΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ & 2. ΟΙ ΑΦΑΝΕΙΣ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ.

Αναφορά στο βιβλίο του Ιερώνυμου Λύκαρη το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει και στο βιβλίο του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο.

Η ΜΙΚΡΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ

«Ο σκηνοθέτης Γιώργος Τσεμπερόπουλος, η Ντίνα Γκέλη και ο Γιώργος Δάλλας, που ήταν παιδιά στα μέσα της δεκαετίας του 1970, μιλούν για τον αγώνα των ντόπιων ενάντια στην απαλλοτρίωση της γης τους επί χούντας, ο οποίος έφτασε μέχρι τις πύλες του Πολυτεχνείου».

ΠΟΥ ΗΜΟΥΝ ΟΤΑΝ ΤΟ ΤΑΝΚ ΕΡΙΧΝΕ ΤΗΝ ΠΥΛΗ

«Δεκάδες άνθρωποι του πολιτισμού, συγγραφείς και εικαστικοί συνθέτουν το ύφος της ημέρας μέσα από τις προσωπικές μαρτυρίες τους για την κομβική στιγμή της δολοφονημένης αθωότητας». Μιλούν οι ακόλουθοι:

Διονύσης Σαββόπουλος, Γιώργος Αρμένης, Ρέα Γαλανάκη, Μπέτυ Αρβανίτη, Θωμάς Κοροβίνης, Θοδωρής Γκιώνης, Νίκος Διαμαντής, Κωνσταντίνος Βήτα, Γιώργος Κουρουπός, Ηλίας Ανδριόπουλος, Γιώργος Νταλάρας, Ορφέας Περίδης, Στέλιος Μάινας, Θέμις Μπαζάκα, Πέτρος Μάρκαρης, Παντελής Θαλασσινός, Χρήστος Λεοντής, Μανώλης Μητσιάς, Αντωνία Πάνου, Πάνος Χαραλάμπους, Στέφανος Δασκαλάκης, Άγγελος Παπαδημητρίου, Γιώργος Τριανταφύλλου, Λύδια Καρρά, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Ακύλλας Καραζήσης, Καλή Παγουλάτου-Κυπαρίσση, Γιάννης Μετζικώφ.

ΕΠΕΤΕΙΟΙ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ

«Πώς γιορτάστηκαν, “μάτωσαν” ή αμαυρώθηκαν οι εκδηλώσεις των επόμενων χρόνων από το 1974 έως το 2020 στην ιστορική συνέχεια της μεγάλης αθωότητας». Αναφορά στις επετείους 1974. 1977, 1980, 1985, 1995, 1999, 2005, 2010, 2018, 2020.

Στην τελευταία σελίδα του ενθέτου weekend-Πρόσωπα φιλοξενείται το ποίημα του Κώστα Τσιούφη, «17 Νοέμβρη του ’73».


ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

«Πολυτεχνείο 50 χρόνια πριν. Η Εργατική Συνέλευση του Πολυτεχνείου». 16.11.1973.

Κείμενο του Θόδωρου Κουτσουμπού για την εργατική συνέλευση του Πολυτεχνείου που συνερχόταν στο κτίριο Γκίνη. Επίσης δημοσιεύεται κείμενο, του β΄ δεκαπενθήμερου του Νοέμβρη του 1973, της Πρωτοπορίας, μιας  εφημερίδας που κυκλοφορούσε παράνομα από τον Απρίλιο του 1970 μέχρι την επομένη της ανατροπής της χούντας το 1974. Η Πρωτοπορία ήταν θεωρητικό-πολιτικό όργανο της Εργατικής Διεθνιστικής Ένωσης (ΕΔΕ).

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ (11.11.2023) δημοσιεύτηκε κείμενο με στιγμιότυπα από την εξέγερση του Πολυτεχνείου και τη σφαγή που ακολούθησε, με τίτλο «Από την είσοδο της Πατησίων μέχρι τον όροφο της Αρχιτεκτονικής υπήρχε μια πλατιά γραμμή από αίμα».


ΠΡΙΝ

Φύλλο 11/12 Νοεμβρίου 2023, αφιέρωμα στο Πολυτεχνείο με τον τίτλο «Το ανυπόταχτο Πολυτεχνείο εμπνέει».

Γράφουν οι: 

Μπάμπης Συριόπουλος, «Στον δρόμο του Νοέμβρη, στο πλευρό της Παλαιστίνης».

Γιάννης Ελαφρός, «Θα υπάρχουν Πολυτεχνεία στη νέα εποχή;»

Σήφης Καυκαλάς, Άγγελος Χάγιος, «Η Αριστερά στην εξέγερση του ’73, η άνθιση του επαναστατικού ρεύματος και οι προκλήσεις του σήμερα».

Βασίλης Μηνακάκης, «Το πέρασμα στα πολιτικά αιτήματα και οι ανώτερες προκλήσεις».

«Η πορεία της πορείας του Πολυτεχνείου κόντρα στην υποταγή». Ένα χρονολόγιο των πορειών προς την αμερικανική κυβέρνηση με αναφορά στα έτη: 1974, 1976, 1980, 1985, 1986, 1991, 1995, 1999, 210-2015, 2020.

Γιώργος Παυλόπουλος, «Ο καπιταλισμός και η τριπλή κρίση του ’73».

Δημήτρης Δεσύλλας, «Το άσβεστο μίσος της αστικής τάξης για την εξέγερση του Νοέμβρη». 

Κώστας Τζιαντζής, «Το Πολυτεχνείο και το “μεγάλο σχέδιο”».

Χρίστος Κρανάκης, «Μαθητές για το Πολυτεχνείο: Πιο “κοντά” παρά “μακριά”».

Γιώργος Μητροβγένης, «Σε πείσμα καιρών και εξουσίας, ο αγώνας συνεχίζεται».

Δημήτρης Χατζηπαναγιώτου, «Όσα άνοιξαν τον δρόμο στην εξέγερση του Νοέμβρη. Η πρώτη εισβολή στο Πολυτεχνείο και η κατάληψη της Νομικής».

Μάκης Γεωργιάδης, «Καταλυτικός ο ρόλος της εργατικής τάξης στην εξέγερση». Για το βιβλίο του Ιερώνυμου Λύκαρη Το αίμα το αδικαίωτο.

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΙΝ

Χρίστος Κρανάκης, «Κόβοντας το Πολυτεχνείο στα μέτρα τους», 26.11.2023.

Γραμμένο μετά τον γιορτασμό της επετείου, το άρθρο αυτό εστιάζει στις σχετικές δηλώσεις πολιτικών ηγετων (της Προέδρου της Δημοκρατίας, του Προέδρου της Βουλής, του Κυρ. Μητσοτάκη, του Κυριάκου Πιερρακάκη, του Νίκου Ανδρουλάκη, της Ζωής Κωνσταντοπούλου κ.ά) που γενικά παρουσιάζουν την εξέγερση ως αποκλειστικά «νεανική» και «αυθόρμητη» αποσιωπώντας τον ρόλο των αντιδικτατορικών οργανώσεων καθώς και τα αιτήματα/συνθήματα για εθνική ανεξαρτησία και ελευθερία.

Μαριάννα Τζιαντζή, «Τα φτωχόπαιδα του Πολυτεχνείου». Οι περισσότεροι από τους «μαχητές των δρόμων», τα λαϊκά παιδιά που κυριολεκτικά έδωσαν το αίμα τους για να γίνει ο Νοέμβρης του ’73 αυτό που έγινε, παραμένουν στη σκιά.

https://prin.gr/2023/11/paidia-tou-noemvri/


ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Οι σχετικές με την επέτειο του Πολυτεχνείου ειδήσεις

«Ο Φοίβος Δεληβοριάς θυμάται πώς έγραψε το τραγούδι “Eπέτειος” για το Πολυτεχνείο», 17.11.2023.

Νίκος Σιδέρης, «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν η τελευταία συλλογική εποποιία της ελληνικής ιστορίας». Συνομιλία του δημοσιογράφου Γιάννη Πολίτη με τον Νίκο Σιδέρη, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής, 17.11.2023.

Γιώργος Καραγιάννης, «50 χρόνια από την κατάληψη – “Αγωνιζόμαστε για τη λευτεριά του τόπου” ήταν το μήνυμα των φοιτητών», 17.11.2023

Αλκμήνη Ψιλοπούλου, «Το Πολυτεχνείο ήταν ένα κύτταρο ελευθερίας όπου λειτούργησε η ενότητα στην πράξη», 17.11.2023.

Μέλπω Λεκατσά, «Δεν μπορεί να λένε πως δεν υπάρχουν νεκροί στο Πολυτεχνείο» – Η μαρτυρία της υπευθύνου του φαρμακείου στην εξέγερση του ’73, 17.11.2023.

«’Ερευνα Eteron: Ένας στους 10 Έλληνες δεν πιστεύει ότι υπήρξαν νεκροί στο Πολυτεχνείο».

Γιάννης Α. Πολίτης, «Ο ήρωας Σπύρος Μουστακλής στην πρώτη επέτειο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου», 15.11.2023.

Για ένα βίντεο διάρκεια 3:15 λεπτών που δείχνει τον ταγματάρχη Σπύρο Μουστακλή, που βασανίστηκε φριχτά από τη χούντα.  Ο Σπ. Μουστακλής δείχνει με νοήματα στους δημοσιογράφους ότι δεν μπορεί να μιλήσει και το μόνο που καταφέρνει να κάνει είναι το σήμα της νίκης. Το βίντεο αυτό βρέθηκε πρόσφατα σε κάποιο υπόγειο του ΕΜΠ και ψηφιοποιήθηκε από την ΕΡΤ. Έχει αναρτηθεί στη σελίδα «Σπύρος Μουστακλής, ένας ελεύθερος πολιορκημένος» στο Facebook.


ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ KAI ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ (Ηλεκτρονικό επιστημονικό περιοδικό)

Στο τεύχος Οκτωβρίου δημοσιεύτηκαν κείμενα για την επέτειο του Πολυτεχνείου, γραμμένα από τους: Δημήτρη Κόκκαλη, Κάτια Χαραλαμπάκη, Γιάννη Αλαβάνο, Γρηγόρη Αμανατίδη, Νάντια Βαλαβάνη, Ιωάννα Καρυστιάνη, Δημήτρη Παπαχρήστο, Πέπη Ρηγοπούλου, Θανάση Σκαμνάκη, Μαριάννα Τζιαντζή και Νίκη Τρουλλινού.


ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ

τεύχος 83-84, Φθινόπωρο 2023 – Χειμώνας 2024

Αφιέρωμα στα 50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου  – Παρελθόν, Παρόν και μέλλον (7 άρθρα)

Δημήτρης Παπαχρήστος, «Το Πολυτεχνείο όπως το έζησα».

Σταύρος Λυγερός, «Πώς φτάσαμε στην εξέγερση του Πολυτεχνείου»

Δημήτρης Τζουβάνος, «Αποχαιρετώντας τη Μεταπολίτευση».

Βασίλης Ασημακόπουλος, «Το φοιτητικό κίνημα και οι πολιτικές δυνάμεις την περίοδο 1971-1973. Τα γεγονότα μέχρι την εξέγερση του Νοέμβρη ’73».

Γιάννης Μαύρης, «Το “Πολυτεχνείο” και το “πείραμα Μαρκεζίνη”».

Δημήτρης Μπελαντής, «Νοέμβρης 1973 –  Για τη γονιμοποίηση της ιστορικής μνήμης».

Δημήτρης Δεληολάνης, «Πώς είδαν οι Ιταλοί κομμουνιστές και σοσιαλιστές μέσα από τα έντυπά τους “L’Unita” και “Avanti” την εξέγερση του Πολυτεχνείου».


DOCUMENTO

Χάρης Αναστασιάδης, «Το Πολυτεχνείο δεν υμνεί το έθνος αλλά τη δημοκρατία».

Γιώργος Λοβέρδος, «Το μήνυμα του Πολυτεχνείου ήταν ενότητα και όχι διχασμός». Στη στήλη «Απόψεις», 17.11.1973


ΗUFFINGTON POST (ενημερωτική ιστοσελίδα)

Κώστας Θεολόγου, «Το Πολυτεχνείο ζῇ;».

Υπότιτλος: «Δεν φοβόμαστε πλέον τον ένστολο ή το τανκ, αλλά τον πλησίον μας και αυτό είναι παράλογο, αν προσβλέπουμε στην κοινωνική ειρήνη», 17.11.2023. Ο συντάκτης του άρθρου είναι αναπληρωτής καθηγητής της Ιστορίας και Φιλοσοφίας του Πολιτισμού στο ΕΜΠ.

Παναγιώτης Ήφαιστος, «Πολυτεχνείο πριν και μετά», 17.11.2023.

Υπότιτλος: «Ιθάκη μας παραμένει η πατρίδα και οι σημαίες μας γράφουν δημοκρατία, πολιτική ελευθερία και εθνική ανεξαρτησία». Ο συντάκτης του άρθρου είναι ομότιμος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων – Στρατηγικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Δημήτρης Σταθακόπουλος, «Μνήμες Πολυτεχνείου. Μια σύγχρονη προσέγγιση και αξιολόγηση της βιωματικής μνήμης», 17.11.2023.

Γιώργος Τσουκαλάς, «Νεοελληνικό Πολυτεχνείο».

Υπότιτλος: «Το νεολληνικό Πολυτεχνείο είναι ένα υπερβατικό μέρος μιας ιδανικής νεοελληνικής πολιτείας», 20.11.2023.


insidestory.gr (ενημερωτική ιστοσελίδα)

Γιώργος Τσαντίκος, «Το “μικρό Πολυτεχνείο” των Ιωαννίνων». Αναδημοσιεύτηκε στη σελίδα της Πρωτοβουλίας «50 χρόνια Πολυτεχνείο» του Facebook

Μια αναλυτική παρουσίαση του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος στα Γιάννενα.


LIFO

ΑΦΙΕΡΩΜΑ 

Νικόλας Σεβαστάκης, «Η ηθικής μιας εξέγερσης. Πολυτεχνείο, μια στιγμή που διαρκεί», 17.11.2023.

Δημήτρης Πολιτάκης, «Άλλο το Πολυτεχνείο κι άλλο “η γενιά του Πολυτεχνείου”», 17.11.2023.

Το άρθρο αυτό αναφέρεται και σε δύο δημοσκοπήσεις (της Kappa Research και της Metron Analysis), που παρουσιάστηκαν την εβδομάδα της επετείου, και δείχνουν την πλειονότητα των ερωτηθέντων να έχει αρνητική γνώμη για τη λεγόμενη «γενιά του Πολυτεχνείου». Ωστόσο, ο συντάκτης του άρθρου γράφει ότι του φαίνεται «λίγο άδικο να τσουβαλιάζονται μέσα σ’ αυτήν τη δυσφημισμένη κατηγορία εκείνοι οι αφανείς ήρωες της εξέγερσης που ακολούθως αποτραβήχτηκαν, μαζεύτηκαν, “κάηκαν”, χάθηκαν ανάμεσα στις σκιές και τις ματαιωμένες προσδοικίες της μακράς μεταπολίτευσης».

Σπύρος Σταβέρης, «Οι αφανείς ήρωες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου», 16.11.2023.

Το άρθρο περιλαμβάνει απόσπασμα από το βιβλίο του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο, τη μαρτυρία του Λέσβιου αγωνιστή του Πολυτεχνείου Οδυσσέα Γιουντέρη στη δίκη των πρωταιτίων της χούντας τον Οκτώβριο του 1975 (επίσης από το βιβλίο του Λ. Καλλιβρετάκη). 

Αναδημοσιεύεται άρθρο του δημοσιογράφου Νικηφόρου Αντωνόπουλου από την εφημερίδα Τα Νέα (21.1.1977), σύμφωνα με το οποίο ο Οδ. Γιουντέρης, που είχε τραυματιστεί βαριά μπροστά στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως, στη διάρκεια της μεγάλης σφαγής που οργάνωσε η χούντα τη νύχτα της 16ης Νοεμβρίου 1973, προστίθεται στον κατάλογο των «24» διασταυρωμένων νεκρών. Πέθανε εξαιτίας του βαρύτατου τραυματισμού του τρία χρόνια και δύο μήνες αργότερα.

Μιχάλης Γελασάκης, «10 ντοκουμέντα για τα 50 χρόνια του Πολυτεχνείου», 15.11.2023.


SHORT STORIES (ηλεκτρονικό περιοδικό με πολιτιστικό, κοινωνικό περιεχόμενο)

Αφιέρωμα με τίτλο «50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου». 30 «σύντομες ιστορίες» (μέχρι 500 λέξεις η καθεμιά).

Γιάννης Ρέγκας, «Είχαμε και “δυναμικές μορφές πάλης”, πρωτότυπες και πρωτόγνωρες».

Ανδρέας Νεφελούδης, «Μύριζαν τα λουλούδια της άνοιξης μες στο φθινόπωρο».

Κώστας Πασχαλίδης, «Προσκλητήριο νεκρών Πολυτεχνείου: Toril Margrethe Engeland».

Διονύσης Μαυρογένης, «Στο ΕΑΤ με έβαλαν να κάνω “προσευχή” στον Παπαδόπουλο».

Δημήτρης Μαριόλης, «Μα, κύριε, δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο».

Τιτίκα-Μαρία Σαράτση, «Η ελαφίνα και ο Ηφαιστίωνας μια νύχτα στο κτίριο Γκίνη».

Ζήσης Καραβάς, «Ποια επανάσταση, ρε; Κομμουνιστική; Μία είναι η επανάσταση κουφάλες, η εθνοσωτήριος».    

Γιώργος Καλαμπόκας, «Αυτοί είμαστε. Το μεγάλο, το συγκλονιστικό, το ανώνυμο, το αξιοπρεπές πλήθος».

Αριστοτέλης Σαρρηκώστας, «Η ιστορία της φωτογραφίας με το τανκ στην πύλη του Πολυτεχνείου».

Ηλίας Μπιτσάνης, «Περιφρούρηση με καρεκλοπόδαρα, νύστα, πείνα, ολονύχτια πηγαδάκια».

Μέλπω Λεκατσά, «Τραγικές στιγμές… να κλείνεις τα μάτια δύο παιδιών».

Ειρήνη Βογιατζή, «Όταν έρθει εκείνη η ώρα, όσα Πολυτεχνεία χρειαστεί να γίνουν, θα γίνουν».

Άγγελος Χάγιος, «Έρωτας και αντίσταση στα χρόνια της χούντας».

Ανδρέας Μπούσιος, «Το “πληγωμένο” βιβλίο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου».

Γιάννης Ρέγκας, «Κάναμε τους καθηγητές του Πολυτεχνείου να σηκώνουν αντιδικτατορικά συνθήματα στον πίνακα».

Ιερώνυμος Λύκαρης, «Δύο τυχαίες συναντήσεις».

Γιάννα Κατσουγκράκη, «Η γιαγιά Ευαγγελία από το Μινιόν στο Πολυτεχνείο».

Στέλιος Μπαρμπαγαδάκης, «Μικρή ιστορία με τρεις χαλκογραφίες και ένα τανκ».

Θόδωρος Κουτσουμπός, «Η συναυλία του Ξαρχάκου που κατέληξε σε μεγάλη αντιχουντική διαδήλωση».

Θανάσης Σκαμνάκης, «Οι αποχρώσεις δεν αλλάζουν το σκούρο, ωστόσο…».

Στέλιος Λογοθέτης, «Έναν χρόνο πριν: Μια ιστορία του Νοέμβρη του ’72».

Νίκος Μπελαβίλας, «Οι λίγες εκείνες ώρες που άλλαξαν μια ολόκληρη γενιά».

Σήφης Καυκαλάς, «Τα παλαμάκια που έδειξαν ότι το πνεύμα του Πολυτεχνείου παρέμενε ζωντανό».

Ζωή Χατζή, «Ακούσαμε ένα κρακ όταν έσπασε η πόρτα. Μπήκε το τανκ. Νόμιζα πως θα λιποθυμήσω από τον φόβο».

Γιώργος Μητροβγένης, «Τι θα κάνατε στο Πολυτεχνείο; Θα τρυπάγατε με τα στιλό τα τανκ;»

Στάθης Σχινάς, «Σάββατο 17 του Νοέμβρη, 9 ώρες μετά».

Αντώνης Ζήβας, «Δύο μόνο γαρίφαλα για τον Μιχάλη Καλτεζά».

Μαριάννα Τζιαντζή, «Οι τοίχοι του συνεργείου είχαν τη δική τους ιστορία».

Αλκμήνη Ψιλοπούλου, «Αλκμηνάκι, πάμε να δούμε το τανκ;»

Παύλος Αντωνόπουλος, «Πέφτουμε πάνω στους λοκατζήδες και τους φωνάζουμε, “Δεν θα πυροβολήσετε, είσαστε αδέλφια μας”».