Scroll Top

Ντοκουμέντα

Ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής 16/11/1973

Η στιγμή της εισβολής του τανκ (Albert Courant, 17/11/1973)

Η στιγμή της εισβολής του τανκ κινηματογραφημένη από τον Άλμπερ Κουράντ. Το πιο συγκλονιστικό οπτικό υλικό από την εξέγερση του Πολυτεχνείου είναι το φιλμ που τράβηξε ο Ολλανδός οπερατέρ και δημοσιογράφος Άλμπερτ Κουράντ (1928-2013) από παράθυρο του ξενοδοχείο Ακροπόλ (απέναντι από το ΕΜΠ) και απαθανατίζει τις στιγμές που το τανκ γκρεμίζει την πύλη, γκρεμίζει σημαίες και ανθρώπους, ανάμεσά τους και εφήβους, που βρίσκονταν σκαρφαλωμένοι στις κολόνες και στα κάγκελα. Χωρίς αυτό το φιλμάκι, διάρκειας μόλις 35 δευτερολέπτων, το αποτύπωμα που άφησε το Πολυτεχνείο στη συλλογική συνείδηση δεν θα ήταν τόσο ισχυρό.

Ηχητικά αποσπάσματα ραδιοσταθμού Πολυτεχνείου

Πρωτοσέλιδα εφημερίδων 16 - 17/11/1973

Χειρόγραφα φέιγ βολάν, Αρχείο ΑΣΚΙ

Γεγονότα και Εκτιμήσεις για το Πολυτεχνείο, Ιωάννης Γρηγορόπουλος

Ένα ιστορικό ντοκουμέντο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου

Το κείμενο του Γιάννη Γρηγορόπουλου,  που για πρώτη φορά δημοσιεύεται στο σύνολό του, έχει τον χαρακτήρα σημαντικού ντοκουμέντου καθώς γράφτηκε αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση και περιγράφει την απαρχή και την εξέλιξη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Όπως σημειώνει ο Γιάννης Γρηγορόπουλος, τεταρτοετής τότε φοιτητής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ: 

«Παρατίθεται αυτούσιο (σε χειρόγραφη μορφή) το κείμενό μου “Γεγονότα και εχτιμήσεις για το Πολυτεχνείο”, το οποίο  γράφτηκε (ως προς τα “γεγονότα”- σελ. 1-19) αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση (Αύγουστος 1974) και συμπληρώθηκε με τις “εχτιμήσεις” (σελ. 20-40) αργότερα (Νοέμβριος 1975), όταν το παρέδωσα -ως μέλος της ΚΝΕ- στην καθοδήγηση της οργάνωσης, στα πλαίσια της διαμόρφωσης των θέσεων του ΚΚΕ για το Πολυτεχνείο. Υπήρχε τότε η σκέψη να ολοκληρωθεί με την προσθήκη ορισμένων ακόμα κεφαλαίων (σελ. 41), αλλά για διάφορους λόγους αυτό δεν έγινε ποτέ.

»Θα πρέπει να επισημανθεί ότι αυτούσια αποσπάσματα του εν λόγω κειμένου περιλήφθηκαν στην επίσημη “ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΝΟΕΜΒΡΗ 1973” που εγκρίθηκε στην 4η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Ιούλης 1976).

»Υπενθυμίζω ότι ήμουν εκπρόσωπος της σχολής μου (Πολιτικών Μηχανικών) στην πρώτη Συντονιστική Επιτροπή (Επιτροπή Κατάληψης) του Πολυτεχνείου και στη θέση του “συντονιστή” έως το μεσημέρι της Παρασκευής 17 Νοέμβρη 1973, με ιδιαίτερη ευθύνη για τη σύνταξη των κειμένων και των συνθημάτων, που εκφωνούνταν από τον ραδιοφωνικό πομπό μέχρι και την εκκένωση του χώρου, το πρωί του Σαββάτου 18 Νοέμβρη 1973».

Δείτε το πλήρες κείμενο εδώ

Yπ. Δημόσιας Τάξεως 4 Μαρτίου 1974 - «Έκτακτο Παράρτημα»

Στις 4 Μαρτίου 1974 το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως (Διεύθυνση Εγκληματολογικών Υπηρεσιών) έστειλε ένα «Έκτακτο Παράρτημα» προς «απάσας τας αστυνομικάς και λιμενικάς αρχάς του κράτους» –και σε όλες τις πανεπιστημιακές σχολές– ζητώντας τους να προβούν σε «ευρείας αναζητήσεις διά την σύλληψιν και παράδοσιν» 17 φοιτητών και φοιτητριών. Στην λίστα εμφανίζονται φωτογραφίες των καταζητουμένων που όλοι τους διώκονταν δυνάμει εντάλματος προφυλάκισης του Έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών για παράβαση του περιβόητου νόμου 509 του 1947.

Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, σε μια κατάληψη της Βιομηχανικής Σχολής του Πειραιά, ένας φοιτητής βρήκε και «απαλλοτρίωσε» αυτό το έγγραφο, που προφανώς ο διορισμένος από τη χούντα «κυβερνητικός επίτροπος» και οι «πανεπιστημιακοί αστυνομικοί» (φύλακες, θυρωροί) δεν είχαν προλάβει να καταστρέψουν.

Οι 17 καταζητούμενοι ήταν οι ακόλουθοι: Αλέκος Αλαβάνος, Στέλιος Αλεξανδρόπουλος, Ηλίας Κουράρος, Γιώργος Καραγιάννης, Ιωάννα Καρυστιάνη, Δημήτρης Κοντοφάκας, Διονύσης Μαυρογένης, Μεζίλη Στέλλα, Αντώνης Οικονόμου, Σταύρος Παναγιώτου, Γιώργος Παπαπέτρος, Γιώργος Σταματάκης, Κώστας Τζιαντζής, Γιάννης Τόλιος, Γιώργος Φιλιππάκης, Άγγελος Χάγιος και Κατερίνα Χαραλαμπάκη.

Δείτε το «Έκτακτο Παράρτημα» εδώ