Scroll Top
home-poster-filosofiki

23 – 24.10.23

ΔΙΗΜΕΡΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΝΕΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ 

Για τη δικτατορία και τον αντιδικτατορικό αγώνα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (1967-1974)

Εργαστήριο Ιστορικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης

Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας 

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών



Στις 23 και 24 Οκτωβρίου 2023 το Εργαστήριο Ιστορικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ, με αφορμή τα 50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, διοργάνωσε, στον χώρο του στο κτίριο της Φιλοσοφικής, διημερίδα νέων επιστημόνων σχετικά με τη στρατιωτική δικτατορία 1967-1974 και τον αντιδικτατορικό αγώνα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό με τη συμμετοχή μεταπτυχιακών φοιτητών και φοιτητριών, υποψήφιων διδακτόρων και μεταδιδακτόρων. Κατά τη διάρκεια της διημερίδας συνολικά 30 εισηγήσεις από ιστορικούς, φιλολόγους και ιστορικούς της τέχνης φώτισαν μια σειρά από θεματικές όπως: η εξωτερική πολιτική του καθεστώτος των συνταγματαρχών, η οικονομική και πολιτιστική πολιτική του, οι παρεμβάσεις της χούντας στην ανώτατη εκπαίδευση και οι απόπειρές της να χειραγωγήσει πανεπιστημιακούς και φοιτητές, καθώς και στιγμές από τη μετάβαση στη δημοκρατία το 1974 (οι πρώτες εκλογές, οι δίκες της χούντας, κ.ά.). Επιπλέον, τέσσερις συνεδρίες ήταν αφιερωμένες εξ ολοκλήρου στον αντιδικτατορικό αγώνα. Σε αυτές, παρουσιάστηκαν πορίσματα από εν εξελίξει ή ολοκληρωμένες έρευνες σχετικά με την αντίσταση στο εξωτερικό (Δυτική Ευρώπη, Αυστρία, ΗΠΑ), την αντιδικτατορική δράση σε μεγάλες πόλεις της ελληνικής περιφέρειας, όπως στη Θεσσαλονίκη και στα Ιωάννινα, την αντίσταση μέσα από μορφές τέχνης, όπως η ζωγραφική, η λογοτεχνία και το τραγούδι, τη φυσιογνωμία συγκεκριμένων αντιστασιακών οργανώσεων, όπως το ΠΑΚ, τις τεχνικές βασανιστηρίων που μετήλθε η δικτατορία και τέλος, σχετικά με την μεταπολιτευτική πορεία της μνήμης μείζονων αντιστασιακών γεγονότων, όπως της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και του Κινήματος στο Ναυτικό. Επρόκειτο για μια πλούσια επισκόπηση η οποία, πέραν των ίδιων των θεματικών,  ανέδειξε νέα μεθοδολογικά εργαλεία που αξιοποιούνται στις σύγχρονες έρευνες για το απριλιανό καθεστώς . Από την παραδοσιακή πολιτική ιστορία μέχρι την ιστορία του φύλου και την πολιτισμική ιστορία, εξήχθησαν χρήσιμα συμπεράσματα για ορισμένες από τις κατευθύνσεις στις οποίες προσανατολίζεται το ενδιαφέρον των νέων ερευνητών και ερευνητριών.

Συνολικά, μέσα από την εποικοδομητική συζήτηση που διεξήχθη –στην οποία συμμετείχαν και πρόσωπα του αντιδικτατορικού αγώνα– διαπιστώθηκαν όσα γνωρίζουμε για τη δικτατορία και την αντίσταση, όσα μπορούμε να ερευνήσουμε περαιτέρω και βαθύτερα βάσει των υπαρχουσών αρχειακών διαθεσιμοτήτων, αλλά και εκείνα τα πεδία που έχουν παραμείνει αγνοημένα ή υποφωτισμένα μέχρι σήμερα, όπως επί παραδείγματι, η καθημερινή ζωή και η κοινωνική ιστορία της χουντικής επταετίας. Κατέστη έτσι σαφές ότι η μελέτη της δικτατορίας αποτελεί ένα πολύπλευρο και πρόσφορο πεδίο έρευνας, που τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει να αναπτύσσεται με πιο εμφατικό τρόπο, μέσα από την οπτική ποικίλων επιστημονικών πειθαρχιών. Ευχή όλων των διοργανωτών και των συμμετεχόντων είναι αυτή η τάση να συνεχιστεί με την ίδια θέρμη και κατά επόμενα χρόνια.

Γαρρής Δημήτρις – Ζιώγας Βαγγέλης, υπ. διδάκτορες, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ